Een ongeval op het werk, doodnormaal

12 feb

Een ongeval op het werk, doodnormaal

Het is in Nederland niet vanzelfsprekend dat je ’s avonds gezond thuiskomt van je werk. In 2016 gold voor ten minste 2500 mensen dat ze met een ernstig letsel hun werkplek hebben verlaten. ISZW publiceerde in juni jl. een rapport over ernstige arbeidsongevallen. In het rapport wordt duidelijk dat sinds 2014 in Nederland het aantal arbeidsongevallen weer toeneemt, na jaren van daling. In 2016 waren er 70 dodelijke slachtoffers en 2.450 meldingsplichtige ongevallen. En dat terwijl slechts 50% van de meldingsplichtige ongevallen gemeld wordt – het zijn er dus nog veel meer. Koplopers in deze trend zijn de industrie en bouw. In deze sectoren vinden de meeste ongevallen plaats, terwijl de bouw de dubieuze eer heeft de meeste dodelijke ongevallen te tellen (16 dodelijke ongevallen in 2016). In deze blog laten we zien waarom mensen een ongeval krijgen en geven we ons perspectief op een veilige cultuur. 

 

Onveilige cultuur leidt tot ongevallen

De ISZW heeft voor 62 dodelijke ongevallen onderzocht hoe de cultuur bijdroeg aan het ongeval. ISZW gebruikt daarvoor een achttal factoren, waaronder: competenties, techniek, risicobewustzijn en gedrag. Wat opvalt is dat de slachtoffers steeds goed opgeleid zijn en vaak de juiste instructie hebben gehad. Ook is er hoogst zelden sprake van technisch falen, hooguit van een verkeerde toepassing van techniek. 

 

Wat zijn dan wel de onderliggende oorzaken? ISZW benoemt drie factoren:

  • Allereerst blijkt dat ingesleten gedrag en onveilig denken regelmatig de oorzaak is van een ongeval; mensen houden zich (bewust) niet aan een voorschrift omdat hen dat beter uitkomt of (onbewust) omdat ze verrast zijn door de situatie ter plekke. Veiligheidsregels worden gezien als ‘niet-van-toepassing-op-mij’, als hindernissen om lekker door te werken.
  • Daarnaast wordt in de meeste van de 62 onderzochte ongevallen ook beperkt gecommuniceerd en afgestemd. Dat was overigens in geen van de gevallen te wijten aan gebrekkige taalvaardigheid van buitenlandse krachten.
  • Tot slot ontbreekt het aan toezicht van collega’s en leidinggevenden: zij gedogen de onveiligheid dus, niemand grijpt in.

 

Te weinig staat men stil bij de veiligheidsaspecten van (nieuwe) werksituaties. In de waan van alledag en onder de druk van tijdgebrek of onvoldoende geschoold personeel is ‘doen’ de norm, eerder dan ‘denken’. Daarmee ontstaat op al die plaatsen een cultuur die niet of veel te weinig op veiligheid gericht is. En de ultieme prijs voor zo’n gebrek aan veiligheidsdenken is dat mensen overlijden op werk. 

 

Ik werk veilig of ik werk niet

Maar wat kun je doen om dit veiligheidsdenken aan te moedigen? ISZW legt vooral nadruk op een betere beheersing van veiligheidsrisico’s door RI&E (risico-inventarisatie en evaluatie). Dit is belangrijk, maar leidt vaak tot stoffige plannen in de keet die niemand leest. Het is van veel groter belang dat zo’n risico-inventarisatie in de praktijk besproken en doorleefd wordt. Pas als je dat doet, kan zo’n RI&E het veiligheidsdenken verder helpen. En die stap wordt in veel bedrijven niet of veel te weinig gezet. 

 

En dit is nog maar één vorm van het stimuleren van denken. In bedrijven met een steviger veiligheidscultuur staat centraal: “ik werk veilig of ik werk niet”. Daar is veiligheid continue onderwerp van gesprek, spreken mensen elkaar aan, leren mensen van meldingen van bijna-ongevallen en tonen formele en informele leiders veiligheidsleiderschap. 

 

Veilige cultuur

Wij weten als geen ander dat het niet makkelijk is om te werken aan een veilige cultuur, waarin denken gestimuleerd wordt. Het vraagt om verschillende interventies en aanpakken tegelijkertijd. 

 

Als je in je eigen organisatie worstelt met de veiligheidscultuur, weet dan dat we bij Kessels & Smit Safety Company veel ervaring hebben met het begeleiden van vaklieden en leidinggevenden in veiliger werken. Zo doen we regelmatig veiligheidstrajecten met bouwbedrijven, organiseren we leiderschapstrajecten voor leidinggevenden en begeleiden we gesprekken in de keet tussen vaklieden.

 

Bronnen en tools

 

 

Voor meer vragen over het thema veiligheid en Kessels & Smit Safety Company kan je onder andere contact opnemen met Martijn van Ooijen.


Andere interessante blogs op het thema “Kessels & Smit” voor jou geselecteerd:


Buitenspelen! Ervaringen van 3 maanden ‘spelen’ bij K&S

27 jun

Buitenspelen! Ervaringen van 3 maanden ‘spelen’ bij K&S

In 2002 ben ik bij de gemeente Amsterdam gaan werken waar ik op verschillende plekken in verschillende rollen heb gewerkt. Om in 2014 te landen bij de Amsterdamse School, het leer- en ontwikkelinstituut van de gemeente Amsterdam. Het vak van ontwerpen vind ik geweldig en...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

26 jun



...

Veiligheid & Mindset

28 mei

Veiligheid & Mindset

In sectoren als de industrie en de bouw is arbeidsveiligheid letterlijk van levensbelang. Leidinggevenden hebben een belangrijke rol in het sturen op een veilige cultuur en manier van werken in de organisatie. Vaak horen we leiders zeggen: “Ik heb weinig invloed op de veiligheidssituatie op...

In de maak: het K&S jubileumboek

4 apr

In de maak: het K&S jubileumboek

Vrijdagochtend 9.00u. In de mooiste kamer van ons pand op de Maliebaan zitten Derk van der Pol, Mara Spruyt en Marijke Boessenkool aan tafel voor het wekelijks jubileumboekoverleg. Want er is een jubileumboek voor K&S Nederland in de maak. Een boek waarin we wie en...

Storytelling van binnenuit

20 mrt

Storytelling van binnenuit

Samen met mijn collega Kirste den Hollander gaf ik onlangs een workshop storytelling. We kregen van deelnemers terug dat ze nieuwsgierig waren naar ‘hoe’ je het verhaal (van de organisatie) nu naar buiten vertelt. Iets waarvan deelnemers achteraf aangaven dat ze daar meer van gehoopt...

De impact van een leiderschapsprogramma

28 nov

De impact van een leiderschapsprogramma

Een leiderschapsprogramma ondersteunt managers in een grote internationale organisatie in hun ontwikkeling. In 2011 werd Kessels & Smit gevraagd om het programma te herontwerpen. In de afgelopen jaren ontvingen we veel positieve feedback van deelnemers en andere betrokkenen. We hadden echter nog geen compleet beeld...

Gespreid Leiderschap in het onderwijs - een kleine inkijk

26 sep 17

Gespreid Leiderschap in het onderwijs - een kleine inkijk

In hun werk als onderwijsonderzoekers bezoeken Frank Hulsbos en Stefan van Langevelde regelmatig scholen in het primair, voortgezet en beroepsonderwijs. "Ons onderzoek gaat altijd om de vraag hoe een werkomgeving in de school eruitziet die leidt tot verbetering en vernieuwing van het onderwijs en de...
vorige
1 2 3 ... 28 29 30
volgende