Omgekeerde brainstorm: geef een draai aan je denken

8 jun 11

Omgekeerde brainstorm: geef een draai aan je denken

Deze week hadden we een gesprek met een manager met een echt 'sprankelbrein'. Een innovator, met altijd nieuwe plannen. Gesprekken daarover met medewerkers of collega's die direct enthousiast meedenken lopen perfect, daar krijgt hij ook energie van. Wanneer iemand daarentegen met een 'ja maar...' of bedenkingen begint, vindt hij de interactie lastiger. Dan stokt het gesprek al snel. Jammer, want daardoor mist hij interessante input. We spraken over manieren om juist in dat soort gevallen ook te blijven onderzoeken.

Een van de ideeën die bovenkwam is de 'omgekeerde brainstorm'-aanpak. Een techniek die we graag gebruiken omdat hij het 'tegendenken' juist aanmoedigt en benut. Verfrissend en effectief. Nieuw voor de manager met wie we in gesprek waren, dus hij gaat hem uitproberen!

 

Wat is het?

Zoals de naam al zegt gaat het hier om een andere manier van brainstormen. Je denkt niet na over mogelijke manieren om te bereiken wat je wilt. Maar je richt je gedachten op de vraag wat je moet doen als je juist het omgekeerde zou willen bereiken. Je draait de vraag om, bijvoorbeeld in:

  • ‘Hoe zorgen we dat echt NIEMAND zin krijgt om mee te doen aan deze projectgroep?’ of
  • ‘Hoe heb je als teamleider zo min mogelijk impact op het werk van je teamleden?’ of
  • 'Hoe zorgen we ervoor dat deelnemers tijdens deze conferentie geen enkele andere deelnemer leren kennen?'

Dat opent creatieve manier van denken.

 

Wanneer helpt de werkvorm?

Door de vraag te keren, creëer je een ander perspectief om te kijken naar iets dat steeds maar niet lukt en wat je graag wilt veranderen. Het leidt tot nieuwe inzichten in situaties waarin je rondjes draait, of last hebt van kokervisie, en helpt ‘out of the box’ te denken.

 

De omgekeerde brainstorm is licht en snel, en vooral bij taaie en lastige vragen een leuke manier van ideeën genereren die veel kan opleveren. Je traint bovendien je eigen lenigheid in denken: ook een gesprek dat start met opmerkingen over waarom iets niet kan werken, kun je best benutten voor ideeën over wat je dan wel zou kunnen doen.

 

Hoe werkt het?

 

1: Formuleer de vraag

Formuleer je doel en resultaat in een basisvraag en keer de vraag om. Een wens als 'We willen graag dat alle medewerkers bij het nieuwe project ‘kennisdelen’ betrokken zijn’ verander je bijvoorbeeld in: 'Hoe zorgen we ervoor dat er geen enkele medewerker aan dit project wil meedoen?'

 

2: Brainstorm

Brainstorm over deze omgekeerde vraag: inventariseer suggesties en formuleer vragen. Mensen komen met opmerkingen als: 'Organiseer de bijeenkomsten vooral op onmogelijke tijdstippen!' 'Schrijf een onheldere uitnodiging' 'Laat mensen in het ongewisse over wat er met hun input is gedaan'... En passant wordt er veel gelachen en passeren ervaringen uit het verleden op een lichte manier de revue. Schrijf alle ideeën op een grote flap-over (of meer…). En vraag, waar dat helpend is, door: 'wat is een onmogelijk tijdstip?’ of 'wanneer is een uitnodiging onduidelijk?'.

 

3: Bedenk mogelijke acties

Zet de ideeën vervolgens één voor één om in het positief tegenovergestelde (wat moet je dus juist wel doen?). Schrijf bijvoorbeeld met een andere kleur stift het idee erbij: 'Organiseer bijeenkomsten op tijden die de medewerkers uitkomen'. 'Maak een mooie, persoonlijke uitnodiging'. 'Zorg voor goede terugkoppeling van wat er met resultaten wordt gedaan en vervolgstappen.' .... Er zitten veel open deuren tussen maar ook altijd een paar pareltjes.

 

4: Kies en werk uit

Kies een of enkele denkrichtingen die het meest aantrekkelijk lijken. Bijvoorbeeld door te stemmen als groep. Of – als de vraag van 1 persoon is –  de probleemeigenaar te vragen. Werk ze vervolgens uit. Tip: zorg dat iemand de argumentatie vasthoudt (waarom denk je dat dit gaat werken….?).

 

Wie heeft dit bedacht?

Ere wie ere toekomt! Wij hebben deze werkvorm niet zelf bedacht, hoewel we hem regelmatig inzetten. We kunnen niet achterhalen wie de bedenker is, maar zouden het graag weten. Tips en referenties zijn dus welkom! De werkvorm staat ook wel bekend als 'keren is leren'.





Reacties op dit item

volgens mij is dit quasi hetzelfde als wat Rawlinson (1981) 'negatief brainstormen' noemt - misschien waardevol om te checken of hij of zij de 'bedenker' is?
Door: Rozemarijn | 09-06-2011 17:40
Dag Rozemarijn, dankjewel! Dat is het ei van Columbus. We hebben steeds gezocht op 'omgekeerde brainstorm'. Een google actie op 'negatieve brainstorm' levert heel veel hits op. Dat is dus de officiele naam. En jij weet ook nog de (of in elk geval een) bron: J. G. Rawlinson, Creative Thinking and Brainstorming, 1981. Dank!
Door: Saskia Tjepkema | 09-06-2011 21:16
Wat ook kan is de opbrengst van de omgekeerde brainstorm voorleggen aan bijv. (interne) klanten. 'We nemen gewoon de telefoon nooit meer op!' blijkt dan opeens veel herkenning op te leveren en tot nog veel meer feedback te leiden. Het werkende principe is dat je als ontvanger bepaalt hoeveel feedback je krijgt. Door zelf met 'feedbacksuggesties' te komen, verlaag je de drempel om feedback te geven enorm. Het signaal dat je geeft is 'we willen het ECHT weten'. Ik heb met deze toepassing van omgekeerd brainstormen geëxperimenteerd en het werkt. Het vraagt wel enige moed van de brainstormers om hun resultaten op deze manier te gebruiken. Risico is dat zij bij het ontvangen van de feedback in de verdediging schieten, waardoor de feedback meteen stopt. Een bedreven facilitator kan helpen dit te voorkomen.
Door: Leo Dercksen | 10-06-2011 13:16
Een mooie werkvorm die ik zeker in de praktijk nog eens wil gaan uitproberen.

Wat een leuke toevoeging Leo!
Door: Bart | 10-06-2011 14:46
wat betreft de 'uitvinder' van de omgekeerde brainstorm: in 1981 verscheen 'Recepten om in de puree te raken' van Bruno-Paul De Roeck.
Door: J. Gijbels | 14-08-2015 13:44
Ik ben deze werkvorm tegengekomen in Het groot Werkvormen boek van Sasja Dirkse-Hulscher en Angela Talen.
Door: J. Vossebeld | 28-02-2017 15:22

Reageer op dit item

Naam

E-mail

Reactie

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


Leerinterventies ontwerpen in een snelkookpan

12 feb

Door: MariŽl Rondeel - profiel | Categorie: Inspiratie
Leerinterventies ontwerpen in een snelkookpan

Het vormgeven van een leerinterventie kost vaak meer tijd dan gedacht. Voordat je kunt starten is er al veel denkwerk verzet. Welke doelen streven we na? Hoe maken we het leren aantrekkelijk? Voor het vinden van antwoorden op deze vragen heb je verschillende mensen nodig,...

Februari: opstart en onrust - hoe houd je het uit?

11 feb

Door: Nina Timmermans - profiel | Categorie: Inspiratie
Februari: opstart en onrust - hoe houd je het uit?

Dagboek fragment: - Ik schud de laatste winterse moeheid maar lastig van me af en dat zie ik terug in mijn effectiviteit. Hoewel ik dit jaar de wens had om rustig te beginnen, overvalt het gevoel van haast me toch weer. Door die haast ben...

Veiligheid op een schaal van 'mama' tot 'hielenlikker'. Werken aan veiligheid binnen de logistieke afdeling van Colruyt

4 feb

Veiligheid op een schaal van 'mama' tot 'hielenlikker'. Werken aan veiligheid binnen de logistieke afdeling van Colruyt

Colruyt is een Belgische supermarktketen , met als baseline ‘laagste prijzen’. Om hun producten in de rekken te krijgen, zijn 4000 logistiek medewerkers dag en nacht in de weer. Voor deze mensen is veiligheid een dagelijks aandachtspunt. Een gebrek aan veiligheid kan grote gevolgen hebben....

Het Goede Gesprek

24 jan

Het Goede Gesprek

Laatst gebeurde het ineens. Ik liep tijdens een workshop bij een subgroepje langs en belandde middenin een verhit gesprek. Over de reorganisatie, het management dat zijn rol niet pakte en vele goede ideeën die niet benut werden. De gesprekspartners waren niet te stuiten. Het ene...

5 gewaagde vragen, deel 2

17 jan

5 gewaagde vragen, deel 2

Met de quick scan van vorige week heb je een beeld gekregen van waar het staat met jezelf, met je team en met je organisatie – misschien had je dat al duidelijk en kreeg je daar een bevestiging van. Bij Nieuwjaar horen goede voornemens: om...

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

14 jan

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

In bosbeheer gaan economie en ecologie hand in hand. Dat is het uitgangspunt van het driejarige Interreg project eco2eco . Verschillende Vlaamse en Nederlandse partners werken aan een duurzaam bosbeheer waarin het mogelijk is natuurdoelen te realiseren én tegelijkertijd economisch interessant kwaliteitshout te oogsten. (bron:...

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

7 jan

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

We staan over het algemeen te weinig stil bij hoe we ervoor staan. Ons brein is geneigd om al weer druk bezig te zijn met de volgende urgente gebeurtenis die zich aandient. Echt leiderschap, van jezelf en van anderen, vraagt om bewustzijn van waar je...

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

20 dec

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

Samen met Antonie Van Nistelrooij en Marcel Veenswijk van de Vrije Universiteit schreef ik het artikel " Urgency for Safety in construction: narratives of carpe diem, carpe pecunia and memento mori ". Het is een artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouw veiligheid....
vorige
1 2 3 ... 65 66 67
volgende