Omgekeerde brainstorm: geef een draai aan je denken

8 jun 11

Omgekeerde brainstorm: geef een draai aan je denken

Deze week hadden we een gesprek met een manager met een echt 'sprankelbrein'. Een innovator, met altijd nieuwe plannen. Gesprekken daarover met medewerkers of collega's die direct enthousiast meedenken lopen perfect, daar krijgt hij ook energie van. Wanneer iemand daarentegen met een 'ja maar...' of bedenkingen begint, vindt hij de interactie lastiger. Dan stokt het gesprek al snel. Jammer, want daardoor mist hij interessante input. We spraken over manieren om juist in dat soort gevallen ook te blijven onderzoeken.

Een van de ideeën die bovenkwam is de 'omgekeerde brainstorm'-aanpak. Een techniek die we graag gebruiken omdat hij het 'tegendenken' juist aanmoedigt en benut. Verfrissend en effectief. Nieuw voor de manager met wie we in gesprek waren, dus hij gaat hem uitproberen!

 

Wat is het?

Zoals de naam al zegt gaat het hier om een andere manier van brainstormen. Je denkt niet na over mogelijke manieren om te bereiken wat je wilt. Maar je richt je gedachten op de vraag wat je moet doen als je juist het omgekeerde zou willen bereiken. Je draait de vraag om, bijvoorbeeld in:

  • ‘Hoe zorgen we dat echt NIEMAND zin krijgt om mee te doen aan deze projectgroep?’ of
  • ‘Hoe heb je als teamleider zo min mogelijk impact op het werk van je teamleden?’ of
  • 'Hoe zorgen we ervoor dat deelnemers tijdens deze conferentie geen enkele andere deelnemer leren kennen?'

Dat opent creatieve manier van denken.

 

Wanneer helpt de werkvorm?

Door de vraag te keren, creëer je een ander perspectief om te kijken naar iets dat steeds maar niet lukt en wat je graag wilt veranderen. Het leidt tot nieuwe inzichten in situaties waarin je rondjes draait, of last hebt van kokervisie, en helpt ‘out of the box’ te denken.

 

De omgekeerde brainstorm is licht en snel, en vooral bij taaie en lastige vragen een leuke manier van ideeën genereren die veel kan opleveren. Je traint bovendien je eigen lenigheid in denken: ook een gesprek dat start met opmerkingen over waarom iets niet kan werken, kun je best benutten voor ideeën over wat je dan wel zou kunnen doen.

 

Hoe werkt het?

 

1: Formuleer de vraag

Formuleer je doel en resultaat in een basisvraag en keer de vraag om. Een wens als 'We willen graag dat alle medewerkers bij het nieuwe project ‘kennisdelen’ betrokken zijn’ verander je bijvoorbeeld in: 'Hoe zorgen we ervoor dat er geen enkele medewerker aan dit project wil meedoen?'

 

2: Brainstorm

Brainstorm over deze omgekeerde vraag: inventariseer suggesties en formuleer vragen. Mensen komen met opmerkingen als: 'Organiseer de bijeenkomsten vooral op onmogelijke tijdstippen!' 'Schrijf een onheldere uitnodiging' 'Laat mensen in het ongewisse over wat er met hun input is gedaan'... En passant wordt er veel gelachen en passeren ervaringen uit het verleden op een lichte manier de revue. Schrijf alle ideeën op een grote flap-over (of meer…). En vraag, waar dat helpend is, door: 'wat is een onmogelijk tijdstip?’ of 'wanneer is een uitnodiging onduidelijk?'.

 

3: Bedenk mogelijke acties

Zet de ideeën vervolgens één voor één om in het positief tegenovergestelde (wat moet je dus juist wel doen?). Schrijf bijvoorbeeld met een andere kleur stift het idee erbij: 'Organiseer bijeenkomsten op tijden die de medewerkers uitkomen'. 'Maak een mooie, persoonlijke uitnodiging'. 'Zorg voor goede terugkoppeling van wat er met resultaten wordt gedaan en vervolgstappen.' .... Er zitten veel open deuren tussen maar ook altijd een paar pareltjes.

 

4: Kies en werk uit

Kies een of enkele denkrichtingen die het meest aantrekkelijk lijken. Bijvoorbeeld door te stemmen als groep. Of – als de vraag van 1 persoon is –  de probleemeigenaar te vragen. Werk ze vervolgens uit. Tip: zorg dat iemand de argumentatie vasthoudt (waarom denk je dat dit gaat werken….?).

 

Wie heeft dit bedacht?

Ere wie ere toekomt! Wij hebben deze werkvorm niet zelf bedacht, hoewel we hem regelmatig inzetten. We kunnen niet achterhalen wie de bedenker is, maar zouden het graag weten. Tips en referenties zijn dus welkom! De werkvorm staat ook wel bekend als 'keren is leren'.





Reacties op dit item

volgens mij is dit quasi hetzelfde als wat Rawlinson (1981) 'negatief brainstormen' noemt - misschien waardevol om te checken of hij of zij de 'bedenker' is?
Door: Rozemarijn | 09-06-2011 17:40
Dag Rozemarijn, dankjewel! Dat is het ei van Columbus. We hebben steeds gezocht op 'omgekeerde brainstorm'. Een google actie op 'negatieve brainstorm' levert heel veel hits op. Dat is dus de officiele naam. En jij weet ook nog de (of in elk geval een) bron: J. G. Rawlinson, Creative Thinking and Brainstorming, 1981. Dank!
Door: Saskia Tjepkema | 09-06-2011 21:16
Wat ook kan is de opbrengst van de omgekeerde brainstorm voorleggen aan bijv. (interne) klanten. 'We nemen gewoon de telefoon nooit meer op!' blijkt dan opeens veel herkenning op te leveren en tot nog veel meer feedback te leiden. Het werkende principe is dat je als ontvanger bepaalt hoeveel feedback je krijgt. Door zelf met 'feedbacksuggesties' te komen, verlaag je de drempel om feedback te geven enorm. Het signaal dat je geeft is 'we willen het ECHT weten'. Ik heb met deze toepassing van omgekeerd brainstormen geëxperimenteerd en het werkt. Het vraagt wel enige moed van de brainstormers om hun resultaten op deze manier te gebruiken. Risico is dat zij bij het ontvangen van de feedback in de verdediging schieten, waardoor de feedback meteen stopt. Een bedreven facilitator kan helpen dit te voorkomen.
Door: Leo Dercksen | 10-06-2011 13:16
Een mooie werkvorm die ik zeker in de praktijk nog eens wil gaan uitproberen.

Wat een leuke toevoeging Leo!
Door: Bart | 10-06-2011 14:46
wat betreft de 'uitvinder' van de omgekeerde brainstorm: in 1981 verscheen 'Recepten om in de puree te raken' van Bruno-Paul De Roeck.
Door: J. Gijbels | 14-08-2015 13:44
Ik ben deze werkvorm tegengekomen in Het groot Werkvormen boek van Sasja Dirkse-Hulscher en Angela Talen.
Door: J. Vossebeld | 28-02-2017 15:22

Reageer op dit item

Naam

E-mail

Reactie

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

10 dec

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

Als veranderkundige heeft Ton ten Broeke een fascinatie voor ‘hoe het gaat’: wat is de achterkant van veranderprocessen? Hoe ziet het eruit achter de aanpakken en stappenplannen? Daar waar het echte werk gebeurt. Hij heeft zes vakgenoten geïnterviewd over precies dát aspect van het werk....

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

3 dec

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

Positief Onderwijs gaat over de vraag hoe we in school structureel aandacht kunnen besteden aan bekwaamheden die leerlingen helpen om te floreren, tijdens de schooltijd en erna. Er is een schat aan beproefde lesmethoden en programma’s beschikbaar, denk aan mindfulness op school, Positive Behaviour Support projecten, Deep Democracy, talentlessen, en de Gelukskoffer. Die zijn onmisbaar en waardevol. En ze werken vooral als er in de hele school een klimaat heerst waarin naast aandacht voor prestaties ook consistent oog is voor welbevinden, talent, energie, en positieve relaties. Niet alleen voor de leerlingen, ook voor de docenten.

Hoe geef je leiding aan de ontwikkeling van zo'n positief schoolklimaat? Schoolleider en onderzoeker Mathew White van de Adelaide University heeft er een duidelijk antwoord op: “Leidinggeven aan positief onderwijs? Dat betekent vooral zorgen voor positieve gesprekken, in plaats van negatieve. Door de gesprekken te beïnvloeden, beïnvloed je het hele klimaat in de school.”

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

29 nov

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

Het einde van het jaar nadert, de avond valt elke dag op een vroeger moment. Het is koud en het liefst zit je binnen, warm en droog. Even los van de najaarsdrukte op werk en nog net voor de piek van de decemberdrukte… Een mooie...

Van inspiratie naar actie: Positive Education Conference 2018

17 nov

Van inspiratie naar actie: Positive Education Conference 2018

Van 23 tot en met 26 juni 2018 kwamen in Fort Worth, Texas zo’n 800 mensen uit 30 landen bijeen voor de tweede IPEN Wereldconferentie op het gebied van positief onderwijs, oftewel: onderwijs waarin werken aan kennisontwikkeling en versterken van welbevinden hand in hand...

Magische verhalen: over draken en betovering vinden in het alledaagse

8 nov

Door: Joeri Kabalt - profiel | Categorie: Inspiratie
Magische verhalen: over draken en betovering vinden in het alledaagse

‘People who deny the existence of dragons are often eaten by dragons. From within.’ – Ursula K. Le Guin Als klein meisje geloofde ik onvoorwaardelijk in de fantastische en magische werelden uit de boeken die ik las. Ridders, draken en pratende bomen...

Gelezen en ge-liked: De edele kunst van not giving a f*ck

5 nov

Gelezen en ge-liked: De edele kunst van not giving a f*ck

Boek uit. In één week. Het is anders en er staat veel f*ck in de tekst (echt veel). Dus ik twijfel. Mag ik dit echt een goed boek vinden? Ik gluur even bij reviews van gerenommeerde bloggers. Oef! En ook: what the f*ck...

Een charismatisch leider zijn: 5 tips

29 okt

Een charismatisch leider zijn: 5 tips

Obama was in Nederland.... Nee, beter is: OBAMA WAS IN NEDERLAND!! Voor een enorm bedrag wilde Obama wel een uurtje geïnterviewd worden door Ben Tiggelaar. Het werd een groots circus met 16 persoonlijke beveiligers en 3500 enthousiaste managers, voor hij één...

De schoolleider: van held naar minstreel?

15 okt

Door: Ton ten Broeke - profiel | Categorie: Inspiratie
De schoolleider: van held naar minstreel?

Op 7 november organiseert NSO-CNA haar jaarlijkse inspiratiedag . Deze keer over de strategische rol van de schoolleider. Ton ten Broeke verzorgt deze dag een workshop over deze rol en de vraag of de schoolleider eigenlijk wel in control kan zijn. Hij schreef een blog...
vorige
1 2 3 ... 64 65 66
volgende