Crisis in een zorgteam: hoe teamcoaching de samenwerking herstelde

Door: Sofie Hendrikx

#Inspiratie   #Projecten  

In sommige teams vlot de samenwerking vanzelf, in andere vraagt het wat meer inspanning. Bij een groep gespecialiseerde verpleegkundigen in een zorgorganisatie liepen de spanningen zo hoog op dat samenwerken bijna onmogelijk werd. De leidinggevende van het team zag hoe het vertrouwen tussen de teamleden als sneeuw voor de zon verdween en schakelde K&S-adviseur Sofie Hendrikx in voor een intens coachingtraject.

Giftige sfeer met frustratie en wantrouwen

“Binnen onze zorgorganisatie ben ik leidinggevende van verschillende teams. Het team waarbij het stevig misliep bestond uit vier heel uitgesproken persoonlijkheden, mensen die sterk aanwezig kunnen zijn in een groep. De samenwerking liep er helemaal vast door spanningen en onderlinge conflicten. Zo legde bijvoorbeeld één teamlid de lat extreem hoog, niet alleen voor zichzelf maar ook voor haar collega’s. Die onderlinge druk zorgde voor een giftige sfeer waarin frustratie en wantrouwen de overhand namen. Het ging soms zo ver dat ze elkaar zelfs niet meer wilden aankijken en een normaal gesprek niet meer mogelijk was.”

De teammanager voelde dat haar vertrouwde leiderschapsstijl, eerder bemiddelend en verbindend, niet meer werkte en besloot hulp in te schakelen.

“In eerste instantie heb ik hulp gevraagd bij een coach binnen onze organisatie. Tijdens een Spiral Dynamics-sessie kwam naar voren dat verschillende teamleden kenmerken vertoonden die aansluiten bij het ‘rode’ waardesysteem, gericht op daadkracht, resultaat en directe actie. Eén persoon scoorde daarin zelfs opvallend sterk. De interne coach merkte uit die sessie op dat er binnen het team dynamieken speelden die om extra begeleiding vroegen, en adviseerde om externe ondersteuning te overwegen. Zo ben ik bij Sofie Hendrikx van Kessels & Smit terecht gekomen.”

Openheid als sleutel tot verbinding

“Sofie ging eerst in gesprek met alle teamleden afzonderlijk, daarna volgden gezamenlijke sessies waarbij ik ook aanwezig was. De sessies waren intens en confronterend, maar ook noodzakelijk. Voor het eerst werd er echt uitgesproken wat al lang onder de oppervlakte borrelde. Het was belangrijk dat ze elkaar eerlijk durfden aanspreken, ook als dat ongemakkelijk voelde. Tijdens de sessies merkte ik dat één teamlid onvoldoende open stond om hierin te veranderen. Persoonlijke en mentale kwesties vroegen op dat moment veel van deze persoon, waardoor actieve deelname aan het teamproces extra uitdagend werd. In het belang van het hele team heb ik dan besloten om deze medewerker te ontslaan. Het was een goede beslissing want het bracht merkbaar meer rust.”

Manifest voor een veilige werkomgeving

“Ondertussen zijn er blijvende resultaten zichtbaar. Het team stelde samen met Sofie een manifest op voor een veilige werkomgeving. Dat manifest met ook richtlijnen voor verbindende communicatie hangt nu in de vergaderruimte. In moeilijke momenten verwijzen we hier nog naar. Het helpt het team om op een respectvolle en duidelijke manier gevoelens en behoeften te verwoorden. De weg was stevig, maar waardevol. De teamleden durven elkaar nu aanspreken, ook op moeilijke momenten. Ze laten het toe dat anderen hen feedback geven. De samenwerking verloopt niet perfect, maar is wel stukken gezonder.”

Leiderschapsstijl bijsturen

“De verandering is niet alleen zichtbaar bij het team maar ook bij mezelf. Ik kreeg onlangs nog te horen dat ik harder en kordater ben geworden. Deze ervaring heeft me doen beseffen dat mijn natuurlijke stijl niet in elk team werkt. Ik ben iemand die niet graag confronteert, ik zoek liever het midden. Soms moet je je als leider aanpassen, zelfs als dat tegen je karakter ingaat. Door Sofie in de groep aan het werk te zien leerde ik om sneller en duidelijker grenzen te stellen, minder lang af te wachten en niet altijd op zoek gaan naar harmonie. Ik ga sindsdien ook bewuster om met nieuwe aanwervingen. Ik hou nu veel meer rekening met persoonlijkheden en dynamieken in een team. Want sommige types kunnen veel bijdragen, maar brengen ook spanningen mee. Daar moet je als leidinggevende op voorbereid zijn.”