De kracht van verhalen

24 jun

De kracht van verhalen

Hoe een dramaserie de realiteit beïnvloedt

Kortgeleden verscheen de Netflix serie 'When they see us'; een serie over een rechtszaak uit 1989. Na het uitbrengen van de serie worden meerdere kopstukken uit de zaak, zoals een Amerikaanse officier van justitie, alsnog ter verantwoording geroepen. Hoe kan dat en waarom nu? Een nieuwsbericht uit de Volkskrant over deze serie laat goed zien wat de kracht van verhalen is. In deze blog koppelen we het nieuwsbericht aan onze inzichten over Verhalen(d) Veranderen.

 

De serie gaat in op een bekende thematiek, namelijk die van de verkeerde veroordeling; een dankbaar script voor films en series. In dit geval gaat het om vijf zwarte tieners die jaren geleden door een rechter vrijgepleit zijn van hun onterechte straf voor een seksueel misdrijf. De vijf ontvingen een schadevergoeding. De serie benadrukt hoe vooringenomenheid en racistische motieven bijdragen aan een veroordeling, zonder dat er afdoende bewijslast is.

 

“Dertig jaar na de beruchte zaak worden de hoofdrolspelers dus alsnog op het matje geroepen. Er is geen nieuwe informatie, er is geen nieuw bewijs, er is geen verrassend nieuw perspectief op de zaak, maar er zijn wel nieuwe consequenties” (bron: De Volkskrant)

 

Drama en documentaire

De kracht van deze versie van het verhaal wordt duidelijk als je bedenkt dat er in 2012 een documentaire verscheen die het verhaal ook al vrij gedetailleerd en levensecht in beeld bracht. In die documentaire zie je interviews met de vijf jongeren en worden stukken uit de rechtszaak bestudeerd. In de tijd dat die documentaire uitkwam werd ook het ontslag van kopstukken geëist, maar toen gebeurde er niets. De Netflix-serie van 2019 kiest een meer dramatische insteek die in het huidige tijdperk veel meer impact heeft. De maker zet de kopstukken van politie en aanklager namelijk neer als mensen die moedwillig de verkeerde mensen opsluiten. En dat zet je als kijker aan het denken. De documentaire besteedde bijvoorbeeld ook aandacht aan de tunnelvisie en van de politie en de gemaakte fouten. Het maakt uit of je zegt dat iemand zijn werk niet goed doet, of dat hij dat moedwillig niet goed doet.

 

Held versus schurk

In verhalen heb je vaak helden en schurken. Afhankelijk van de verteller worden ze met nuance of juist in extremen neergezet. In de huidige tijd zie je momenteel vaak verhaaltechnieken zoals framing en zwartmaken: elk probleem heeft dan een ultieme schurk die “het gedaan heeft”. We versimpelen een gelaagd verhaal omdat het dan makkelijker te vertellen is. In het huidige mediaklimaat in de VS is er veel aandacht voor sluimerend en institutioneel racisme en dan slaat een verhaal als dit in als een bom. En daarbij: Netflix met zijn miljoenen abonnees en de bekende sociale media kunnen de boodschap ook nog eens enorm versterken.

 

Rijkdom of rumoer?

En daar raakt dit nieuwsbericht onze professie als veranderaars. In ons werk in organisaties zien we hoe belangrijk de verhalen over verandering zijn. Hoe sommige harde verhalen ‘van buiten’ over de organisatie interne (verander)processen raken. Het beïnvloedt de gesprekken in organisaties. Terwijl er binnen ook al zoveel verschillende verhalen te vinden zijn over waar men staat en waar men naartoe wil.

 

Je kunt deze verhalen enkel zien als rumoer, maar ook als een enorme rijkdom als ze productief gemaakt kunnen worden. Dat vraagt echter om veranderprofessionals die weten hoe je naar de verschillende verhalen kunt kijken en hoe je betrokkenen kunt helpen de eigen en andermans verhalen te onderzoeken. We schrijven erover in onze publicatie: 'Een veelheid aan verhalen, rijkdom of rumoer?'. Ben je geïnteresseerd? In de herfst starten we met de tweede editie van de leergang Verhalen(d) Veranderen.

 

Bronnen

 

 

 


Andere interessante blogs op het thema “Blogreeks Verhalend veranderen” voor jou geselecteerd:


Boris de Verhalenverteller

11 jul

Boris de Verhalenverteller

Hoe een verhaal over een zakje chips en andere mythes leidde tot de Brexit ‘De EU is van plan om de garnalencocktailchips te verbieden’ schreef Boris Johnson in 2012. Hij werkte toen als correspondent in Brussel voor de Daily Telegraph. Net daarvoor was hij...

Starten met een check-in: vragen die verhalen uitnodigen

25 apr

Starten met een check-in: vragen die verhalen uitnodigen

Hoe is het nu met je? Waar heb jij je deze ochtend al over verwonderd? Wat is een plek die veel voor jou betekent in Rotterdam? Wat is een moment sinds de vorige bijeenkomst waarin je iets nieuws over jezelf hebt ontdekt? Welke vraag houdt...

Verhalen als versneller: inzicht en energie door het delen van persoonlijke ervaringen

24 okt

Verhalen als versneller:  inzicht en energie door het delen van persoonlijke ervaringen

Als het gaat om leren van en met elkaar fungeren verhalen als een versneller. Een anekdote of persoonlijke ervaring maken vaak meer duidelijk dan uitleg, onderzoeksuitkomsten of theorie. De belevenis van een ander komt, met alle context en emotie, het dichtst in de buurt van leren van eigen ervaring. Ons brein kan informatie die in de vorm van een verhaal tot ons komt makkelijker verwerken, het krijgt een trigger om nieuwsgierig te gaan onderzoeken en betekenis te geven.

Meerstemmigheid in het hier-en-nu

21 jun 18

Meerstemmigheid in het hier-en-nu

Als organisatieadviseur ben ik voortdurend bezig om me te verhouden tot de verhalen die mensen die ik begeleid aan mij vertellen. Wat wordt hier eigenlijk gezegd? Welke alternatieve verhalen zien we over het hoofd? Welke reacties zijn er op alternatieve verhalen en wat betekent dit...

Mijn why: 'Developing stories of the oppressed'

1 mei 18

Mijn why: 'Developing stories of the oppressed'

Dat was het antwoord op de vraag: ‘waarom doe je het werk wat je doet?’. Terwijl ik de zin voor het eerst uitspreek, kijken zo’n 40 collega’s mij vragend en misschien ook wel bevestigend aan. De volgende collega in de kring vertelt zijn zin. En...

Verhalen herschrijven

19 apr 18

Verhalen herschrijven

Vol concentratie lezen we het uitgeprinte A4-tje dat we alle acht op onze schoot hebben liggen. Vanuit de andere kant van de ruimte komt het geluid van het wekelijkse biljartuurtje onze kant op, gemixt met het ritmische getik van het mes van de vrijwilligster die...