Appreciative Inquiry en de kracht van vragen

2 jun 14

Appreciative Inquiry en de kracht van vragen

Vragen zijn binnen het denken van Appreciative Inquiry essentieel. De vragen die we onszelf stellen - als persoon of als systeem - bepalen immers de richting waar we ons naartoe bewegen. Wat voor soort vragen helpen dan om beweging in de gewenste richting te faciliteren?

 

Vragen maken als vakmanschap

Laatst hoorde ik een anekdote over David Cooperrider, een van de grondleggers van Appreciative Inquiry, die drie maanden had nagedacht over een openingsvraag om religieuze leiders van over de hele wereld met elkaar in gesprek te laten gaan. De vraag die hij hen vervolgens meegaf was als volgt: 'Kun je me iets vertellen over het moment waarop je wist dat je je leven in dienst wilde stellen van religie?'. Typisch voor een Appreciative Inquiry proces is dat Cooperrider deze vraag niet zelf stelt, maar dat hij mensen hierover met elkaar in gesprek laat gaan. Het vakmanschap van een Appreciative Inquiry practitioner zit hem juist in het van tevoren nadenken over net die vraag die iets in beweging gaat zetten - om vervolgens degenen die deze vraag raakt daarover in gesprek te laten gaan.

 

Generatieve vragen

Gervase Bushe en Ron Fry hebben het in deze context ook wel over 'generatieve vragen'. Volgens hen hebben deze vragen vier eigenschappen, die ook alle vier zijn terug te vinden in de bovenstaande vraag van Cooperrider:

  • de vraag zorgt voor het creëren van een verbinding tussen de mensen die over de vraag in gesprek zijn;
  • de vraag is verrassend;
  • de vraag raakt niet alleen het hoofd, maar ook iets diepers;
  • de vraag zorgt voor een shift in denken of perspectiefwisseling.


Met deze vier eigenschappen bij de hand kun je zelf ook aan de slag met het maken van generatieve vragen. Iets wat nog behoorlijk lastig is. Het hoeft niet altijd drie maanden te duren voor je de juiste vraag te pakken hebt, maar het gebeurt mij regelmatig dat ik een aantal dagen met een potentiele vraag rondloop en er verder op zit te puzzelen.

 

Vragen stellen in het moment

Natuurlijk kunnen we niet over alle vragen zo lang nadenken. En zijn er ook juist situaties waarin je in het moment bedenkt welke vraag je wilt gaan stellen. Uit nieuwsgierigheid of oprechte interesse of omdat je denkt dat juist die vraag een groep mensen verder gaat helpen. Dit is bijna weer een ander soort vakmanschap, waarbij het veel meer gaat over het aanvoelen van wat er op dit moment nodig is en de kunst om daar een vraag bij te formuleren. Het helpt in ieder geval om je bewust te zijn van de verschillende mogelijkheden die je hierin hebt en wat het effect is van een bepaalde vraag. Zo heb je natuurlijk het onderscheid tussen open en gesloten vragen. Of suggestieve vragen. Maar je zou ook onderscheid kunnen maken tussen:

  • nieuwsgierige vragen (Bijvoorbeeld: Ik ben echt benieuwd hoe jullie dat nou doen, kun je me daar meer over vertellen?)
  • confronterende vragen (Bijvoorbeeld: Wat maakt nou dat je hier iets ander doet dan je zegt?)
  • waarderende vragen (Bijvoorbeeld: Wat maakt nou dat het jou lukte om dit voor elkaar te krijgen?)
  • actiegerichte vragen (Bijvoorbeeld: Wat ga je dan als eerste doen?)
  • .....

 

Vraag en antwoord?

Bij Appreciative Inquiry is het stellen van de vraag minstens net zo belangrijk als het verkrijgen van antwoorden. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het niet zozeer gaat om de zoektocht naar 'het antwoord', maar meer over een onderzoekende manier van werken en denken, waar het continue stellen van vragen een essentieel onderdeel van is. Het Engelse woord 'inquiry' dekt die lading mooi. Dit kan zowel een meer persoonlijk onderzoek zijn als een onderzoek van een groter systeem. De kunst is om die vraag bij je te dragen, ermee te spelen en te experimenteren. Of in de woorden van de dichter Reiner Maria Rilke:

“Don't search for the answers, which could not be given to you now, because you would not be able to live them. And the point is to live everything. Live the questions now. Perhaps then, someday far in the future, you will gradually, without even noticing it, live your way into the answer.”



Reacties op dit item

Erg goed stuk Joeri. Ik herken in het dagelijkse werk in strategische vernieuwing dat een organisatie zich beweegt in de richting van de vragen die je stelt. Vooral het kunnen verdragen dat er nog geen antwoord is is vaak een grote uitdaging en brengt terug naar de diepere intentie van de vraag. Dank voor deze mooie blog. Eric
Door: eric koenen | 11-09-2014 11:08

Reageer op dit item

Naam

E-mail

Reactie

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

17 dec

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

In toenemende mate besteden scholen aandacht aan zaken als talent, welbevinden, motivatie, weerbaarheid en creativiteit. Positief onderwijs is de verzamelnaam voor alles wat een school doet om bewust te werken aan een balans tussen aandacht voor prestaties en voor welbevinden, zowel van leerlingen, als van...

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

10 dec

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

Als veranderkundige heeft Ton ten Broeke een fascinatie voor ‘hoe het gaat’: wat is de achterkant van veranderprocessen? Hoe ziet het eruit achter de aanpakken en stappenplannen? Daar waar het echte werk gebeurt. Hij heeft zes vakgenoten geïnterviewd over precies dát aspect van het werk....

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

3 dec

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

Positief Onderwijs gaat over de vraag hoe we in school structureel aandacht kunnen besteden aan bekwaamheden die leerlingen helpen om te floreren, tijdens de schooltijd en erna. Er is een schat aan beproefde lesmethoden en programma’s beschikbaar, denk aan mindfulness op school, Positive Behaviour Support projecten, Deep Democracy, talentlessen, en de Gelukskoffer. Die zijn onmisbaar en waardevol. En ze werken vooral als er in de hele school een klimaat heerst waarin naast aandacht voor prestaties ook consistent oog is voor welbevinden, talent, energie, en positieve relaties. Niet alleen voor de leerlingen, ook voor de docenten.

Hoe geef je leiding aan de ontwikkeling van zo'n positief schoolklimaat? Schoolleider en onderzoeker Mathew White van de Adelaide University heeft er een duidelijk antwoord op: “Leidinggeven aan positief onderwijs? Dat betekent vooral zorgen voor positieve gesprekken, in plaats van negatieve. Door de gesprekken te beïnvloeden, beïnvloed je het hele klimaat in de school.”

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

29 nov

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

Het einde van het jaar nadert, de avond valt elke dag op een vroeger moment. Het is koud en het liefst zit je binnen, warm en droog. Even los van de najaarsdrukte op werk en nog net voor de piek van de decemberdrukte… Een mooie...

Van inspiratie naar actie: Positive Education Conference 2018

17 nov

Van inspiratie naar actie: Positive Education Conference 2018

Van 23 tot en met 26 juni 2018 kwamen in Fort Worth, Texas zo’n 800 mensen uit 30 landen bijeen voor de tweede IPEN Wereldconferentie op het gebied van positief onderwijs, oftewel: onderwijs waarin werken aan kennisontwikkeling en versterken van welbevinden hand in hand...

Magische verhalen: over draken en betovering vinden in het alledaagse

8 nov

Door: Joeri Kabalt - profiel | Categorie: Inspiratie
Magische verhalen: over draken en betovering vinden in het alledaagse

‘People who deny the existence of dragons are often eaten by dragons. From within.’ – Ursula K. Le Guin Als klein meisje geloofde ik onvoorwaardelijk in de fantastische en magische werelden uit de boeken die ik las. Ridders, draken en pratende bomen...

Gelezen en ge-liked: De edele kunst van not giving a f*ck

5 nov

Gelezen en ge-liked: De edele kunst van not giving a f*ck

Boek uit. In één week. Het is anders en er staat veel f*ck in de tekst (echt veel). Dus ik twijfel. Mag ik dit echt een goed boek vinden? Ik gluur even bij reviews van gerenommeerde bloggers. Oef! En ook: what the f*ck...

Een charismatisch leider zijn: 5 tips

29 okt

Een charismatisch leider zijn: 5 tips

Obama was in Nederland.... Nee, beter is: OBAMA WAS IN NEDERLAND!! Voor een enorm bedrag wilde Obama wel een uurtje geïnterviewd worden door Ben Tiggelaar. Het werd een groots circus met 16 persoonlijke beveiligers en 3500 enthousiaste managers, voor hij één...
vorige
1 2 3 ... 64 65 66
volgende