De kunst van het (niet) kiezen

21 mrt 14

Door: Maaike Verstraete | Categorie: Inspiratie Leuk
De kunst van het (niet) kiezen

Er is een moment waarop keuzemogelijkheden, in plaats van de mens te bevrijden, zo complex, moeilijk en kostelijk worden, dat ze ons gevangen zetten. Kortweg, schrijft Toffler al in 1970 in zijn boek ‘Future Shock’, er komt een tijd waarin keuze over-keuze wordt en vrijheid on-vrijheid. Volgens mij zijn we daar al enige tijd aanbeland.

 

Kies een loopbaan, een carrière, een partner, een telefoon, een huis, een woonplaats, een auto, een hobby, vrienden, een gezin of niet, een identiteit. En dat zijn enkel de grote dingen: elke dag kiezen we uit een overvloed aan mogelijkheden. Ga naar een willekeurige supermarkt en tel hoeveel soorten spaghettisaus er in het rek staan. Om het niet te hebben over hoeveel soorten deegwaren je vervolgens kan kiezen om daar bij klaar te maken. Boodschappen doen is een werk dat concentratie en voortdurende snap-second beslissingen vereist.

 

Concentratie en tijd: uren zoeken naar het beste vliegticket. Ongelofelijk saaie gebruikersreviews lezen, 360-graden filmpjes bekijken en Google Earth bestuderen om een vakantiewoning te boeken. Lijsten onbegrijpelijke termen doornemen om toestellen met elkaar te vergelijken. Het kost ons ook wilskracht. Vroeger waren er enkel op zondag zoete koeken te vinden bij de bakker. Nu kan je geen station, geen bakker, geen supermarkt in- of voorbijlopen zonder de verleiding van een croissant te moeten weerstaan.

 

Een beetje keuze, maar niet teveel, maakt ons blij. Teveel keuze geeft ons niet de vrijheid die je zou verwachten, maar werkt demotiverend en verlammend. Wie veel keuze heeft, kiest minder. Blijft vaker, als verlamd, tobben en wegen.

 

Daarnaast kost het ons vaak spijt: zowel echte spijt als het vooraf inschatten dat we misschien spijt zullen hebben. Wat als de alternatieven uiteindelijk beter zijn? Wat als ik spijt krijg van het verlaten van deze job? Wat als ik niet tevreden blijk met mijn nieuwe stap? Wat als ik helemaal niet ben zoals ik denk, en mijn droom dus helemaal niet is wat ik nu vandaag denk dat hij is? En als we verkeerd kiezen, is het hek helemaal van de dam. Aangezien we alle keuze hadden is het ook helemaal onze eigen verantwoordelijkheid als het vervolgens niet goed loopt. Niemand heeft ons immers verplicht die studie te kiezen. We hadden veel eerder uit ons huwelijk kunnen stappen. Of kunnen blijven. Met alle vrijheid was een mens nog nooit zo schuldig.

 

Is het te leren?

  1. Regels en identiteiten helpen. We eten altijd friet op vrijdag (regel). Ik ben zo’n vrouw die altijd jurken en rokken draagt (identiteit). Ik winkel altijd bij Mieke. Op zondag werk ik nooit. Ik neem altijd de trein. Ik hou niet van pikant eten. Ik koop alleen Apple.
  2. Goed genoeg. We kunnen onszelf leren om niet op alle vlak voor het maximale te gaan. Een gewone keuken is prima, en daarvoor hoeven we geen vijf zaterdagen keukenwinkels te bezoeken. Deze karate-club is gewoon dichtbij huis, geen idee of het de beste trainers zijn. En op sommige vlakken, die waar het echt van belang is, wel gaan voor excellentie.
  3. Minder tijdschriften lezen, minder televisie kijken, minder Pinterest en Facebooken. Om sociale vergelijking te verminderen, die er vaak voor zorgt dat we spijt krijgen van onze keuzes of opgejaagd worden richting nieuwe keuzes. Vermijd interieurtijdschriften, motormagazines, kookprogramma’s.
  4. Lange-termijn relaties aangaan, met vanalles (een man, een vrouw, een werk, een huis,…). Die wens zie je ook in de beweging van het consuminderen: langer de spullen houden die je hebt, duurzamere keuzes maken. Repareren & pimpen, aandacht geven aan wat er al is en was. De oude zetel, de vertrouwde werkplek, de vrienden van vroeger.
  5. Leren houden van beperking. Wat fijn dat er kleine winkels bestaan, waar je weinig keuze hebt. Waar de keuze al voor jou is gemaakt. Wat goed dat je werkgever een vast start- en einduur heeft vastgelegd. Bespaart jou het kiezen en beslissen. Heerlijk zijn ze, die plekken waar een beetje kleding is, of één soort koffie, of maar een paar activiteiten om te doen.
  6. Nooit spijt hebben van gemaakte keuzes. Ik heb elke keuze genomen met de kennis, de wijsheid en het verlangen van dat moment. Meer had ik toen niet in beeld, dus het was voor mij dan en daar altijd de juiste keuze.

 

Meer? TED-talk van Barry Schwartz over ‘The paradox of choice’


Deze blog verscheen ook op vrijdagvisiedag.com.

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


5 gewaagde vragen, deel 2

17 jan

5 gewaagde vragen, deel 2

Met de quick scan van vorige week heb je een beeld gekregen van waar het staat met jezelf, met je team en met je organisatie – misschien had je dat al duidelijk en kreeg je daar een bevestiging van. Bij Nieuwjaar horen goede voornemens: om...

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

14 jan

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

In bosbeheer gaan economie en ecologie hand in hand. Dat is het uitgangspunt van het driejarige Interreg project eco2eco . Verschillende Vlaamse en Nederlandse partners werken aan een duurzaam bosbeheer waarin het mogelijk is natuurdoelen te realiseren én tegelijkertijd economisch interessant kwaliteitshout te oogsten. (bron:...

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

7 jan

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

We staan over het algemeen te weinig stil bij hoe we ervoor staan. Ons brein is geneigd om al weer druk bezig te zijn met de volgende urgente gebeurtenis die zich aandient. Echt leiderschap, van jezelf en van anderen, vraagt om bewustzijn van waar je...

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

20 dec

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

Samen met Antonie Van Nistelrooij en Marcel Veenswijk van de Vrije Universiteit schreef ik het artikel " Urgency for Safety in construction: narratives of carpe diem, carpe pecunia and memento mori ". Het is een artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouw veiligheid....

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

17 dec

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

In toenemende mate besteden scholen aandacht aan zaken als talent, welbevinden, motivatie, weerbaarheid en creativiteit. Positief onderwijs is de verzamelnaam voor alles wat een school doet om bewust te werken aan een balans tussen aandacht voor prestaties en voor welbevinden, zowel van leerlingen, als van...

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

10 dec

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

Als veranderkundige heeft Ton ten Broeke een fascinatie voor ‘hoe het gaat’: wat is de achterkant van veranderprocessen? Hoe ziet het eruit achter de aanpakken en stappenplannen? Daar waar het echte werk gebeurt. Hij heeft zes vakgenoten geïnterviewd over precies dát aspect van het werk....

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

3 dec

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

Positief Onderwijs gaat over de vraag hoe we in school structureel aandacht kunnen besteden aan bekwaamheden die leerlingen helpen om te floreren, tijdens de schooltijd en erna. Er is een schat aan beproefde lesmethoden en programma’s beschikbaar, denk aan mindfulness op school, Positive Behaviour Support projecten, Deep Democracy, talentlessen, en de Gelukskoffer. Die zijn onmisbaar en waardevol. En ze werken vooral als er in de hele school een klimaat heerst waarin naast aandacht voor prestaties ook consistent oog is voor welbevinden, talent, energie, en positieve relaties. Niet alleen voor de leerlingen, ook voor de docenten.

Hoe geef je leiding aan de ontwikkeling van zo'n positief schoolklimaat? Schoolleider en onderzoeker Mathew White van de Adelaide University heeft er een duidelijk antwoord op: “Leidinggeven aan positief onderwijs? Dat betekent vooral zorgen voor positieve gesprekken, in plaats van negatieve. Door de gesprekken te beïnvloeden, beïnvloed je het hele klimaat in de school.”

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

29 nov

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

Het einde van het jaar nadert, de avond valt elke dag op een vroeger moment. Het is koud en het liefst zit je binnen, warm en droog. Even los van de najaarsdrukte op werk en nog net voor de piek van de decemberdrukte… Een mooie...
vorige
1 2 3 ... 64 65 66
volgende