De kunst van het (niet) kiezen

21 mrt 14

Door: Maaike Verstraete | Categorie: Inspiratie Leuk
De kunst van het (niet) kiezen

Er is een moment waarop keuzemogelijkheden, in plaats van de mens te bevrijden, zo complex, moeilijk en kostelijk worden, dat ze ons gevangen zetten. Kortweg, schrijft Toffler al in 1970 in zijn boek ‘Future Shock’, er komt een tijd waarin keuze over-keuze wordt en vrijheid on-vrijheid. Volgens mij zijn we daar al enige tijd aanbeland.

 

Kies een loopbaan, een carrière, een partner, een telefoon, een huis, een woonplaats, een auto, een hobby, vrienden, een gezin of niet, een identiteit. En dat zijn enkel de grote dingen: elke dag kiezen we uit een overvloed aan mogelijkheden. Ga naar een willekeurige supermarkt en tel hoeveel soorten spaghettisaus er in het rek staan. Om het niet te hebben over hoeveel soorten deegwaren je vervolgens kan kiezen om daar bij klaar te maken. Boodschappen doen is een werk dat concentratie en voortdurende snap-second beslissingen vereist.

 

Concentratie en tijd: uren zoeken naar het beste vliegticket. Ongelofelijk saaie gebruikersreviews lezen, 360-graden filmpjes bekijken en Google Earth bestuderen om een vakantiewoning te boeken. Lijsten onbegrijpelijke termen doornemen om toestellen met elkaar te vergelijken. Het kost ons ook wilskracht. Vroeger waren er enkel op zondag zoete koeken te vinden bij de bakker. Nu kan je geen station, geen bakker, geen supermarkt in- of voorbijlopen zonder de verleiding van een croissant te moeten weerstaan.

 

Een beetje keuze, maar niet teveel, maakt ons blij. Teveel keuze geeft ons niet de vrijheid die je zou verwachten, maar werkt demotiverend en verlammend. Wie veel keuze heeft, kiest minder. Blijft vaker, als verlamd, tobben en wegen.

 

Daarnaast kost het ons vaak spijt: zowel echte spijt als het vooraf inschatten dat we misschien spijt zullen hebben. Wat als de alternatieven uiteindelijk beter zijn? Wat als ik spijt krijg van het verlaten van deze job? Wat als ik niet tevreden blijk met mijn nieuwe stap? Wat als ik helemaal niet ben zoals ik denk, en mijn droom dus helemaal niet is wat ik nu vandaag denk dat hij is? En als we verkeerd kiezen, is het hek helemaal van de dam. Aangezien we alle keuze hadden is het ook helemaal onze eigen verantwoordelijkheid als het vervolgens niet goed loopt. Niemand heeft ons immers verplicht die studie te kiezen. We hadden veel eerder uit ons huwelijk kunnen stappen. Of kunnen blijven. Met alle vrijheid was een mens nog nooit zo schuldig.

 

Is het te leren?

  1. Regels en identiteiten helpen. We eten altijd friet op vrijdag (regel). Ik ben zo’n vrouw die altijd jurken en rokken draagt (identiteit). Ik winkel altijd bij Mieke. Op zondag werk ik nooit. Ik neem altijd de trein. Ik hou niet van pikant eten. Ik koop alleen Apple.
  2. Goed genoeg. We kunnen onszelf leren om niet op alle vlak voor het maximale te gaan. Een gewone keuken is prima, en daarvoor hoeven we geen vijf zaterdagen keukenwinkels te bezoeken. Deze karate-club is gewoon dichtbij huis, geen idee of het de beste trainers zijn. En op sommige vlakken, die waar het echt van belang is, wel gaan voor excellentie.
  3. Minder tijdschriften lezen, minder televisie kijken, minder Pinterest en Facebooken. Om sociale vergelijking te verminderen, die er vaak voor zorgt dat we spijt krijgen van onze keuzes of opgejaagd worden richting nieuwe keuzes. Vermijd interieurtijdschriften, motormagazines, kookprogramma’s.
  4. Lange-termijn relaties aangaan, met vanalles (een man, een vrouw, een werk, een huis,…). Die wens zie je ook in de beweging van het consuminderen: langer de spullen houden die je hebt, duurzamere keuzes maken. Repareren & pimpen, aandacht geven aan wat er al is en was. De oude zetel, de vertrouwde werkplek, de vrienden van vroeger.
  5. Leren houden van beperking. Wat fijn dat er kleine winkels bestaan, waar je weinig keuze hebt. Waar de keuze al voor jou is gemaakt. Wat goed dat je werkgever een vast start- en einduur heeft vastgelegd. Bespaart jou het kiezen en beslissen. Heerlijk zijn ze, die plekken waar een beetje kleding is, of één soort koffie, of maar een paar activiteiten om te doen.
  6. Nooit spijt hebben van gemaakte keuzes. Ik heb elke keuze genomen met de kennis, de wijsheid en het verlangen van dat moment. Meer had ik toen niet in beeld, dus het was voor mij dan en daar altijd de juiste keuze.

 

Meer? TED-talk van Barry Schwartz over ‘The paradox of choice’


Deze blog verscheen ook op vrijdagvisiedag.com.

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


Bouwen aan het thema organisatiejournalistiek

13 aug

Bouwen aan het thema organisatiejournalistiek

In de themareeks ‘Het geheim van de smid’ in het tijdschrift 'Opleiding & Ontwikkeling' wordt op zoek gegaan naar methoden of aanpakken die waardevol en inspirerend zijn voor de praktijk. In het artikel 'Bouwen aan organisatiejournalistiek' bespreken Mara Spruyt en Derk van der Pol...

Positief onderwijs: hoe start je ermee?

12 jul

Positief onderwijs: hoe start je ermee?

Inspirerende voorbeelden van een docent, schoolbestuurder en ouder. Er zijn verschillende aanvliegroutes om met positief onderwijs te starten. Op de World Positive Education Accelerator (WPEA) in Dallas kwamen we onder andere deze drie inspirerende voorbeelden tegen van een docent, bestuurder en een ouder....

Hoofdpijn: faciliteren als persoonlijk vakmanschap

10 jul

Hoofdpijn: faciliteren als persoonlijk vakmanschap

We lunchten met het team waarvan we de teamdag begeleidden. Geen tijd of mogelijkheid om nog even af te stemmen wat mijn collega van de voormiddag vond. De korte blik die we uitwisselden, sprak echter boekdelen: “Hoe geraken we hier ooit uit?” Het vertrouwen was...

Onverwachte tijd

2 jul

Onverwachte tijd

Er zijn weken die ik van ver zie opduiken in mijn agenda. Weken die dreigend dichterbij komen. Waar alle dagen roodgloeiend volgepland staan en tot in de puntjes georganiseerd zijn. Waar er geen ruimte is voor het onverwachte. Want dan red ik het niet. Toch?...

Buitenspelen! Ervaringen van 3 maanden ‘spelen’ bij K&S

27 jun

Buitenspelen! Ervaringen van 3 maanden ‘spelen’ bij K&S

In 2002 ben ik bij de gemeente Amsterdam gaan werken waar ik op verschillende plekken in verschillende rollen heb gewerkt. Om in 2014 te landen bij de Amsterdamse School, het leer- en ontwikkelinstituut van de gemeente Amsterdam. Het vak van ontwerpen vind ik geweldig en...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

26 jun



...

Meerstemmigheid in het hier-en-nu

21 jun

Meerstemmigheid in het hier-en-nu

Als organisatieadviseur ben ik voortdurend bezig om me te verhouden tot de verhalen die mensen die ik begeleid aan mij vertellen. Wat wordt hier eigenlijk gezegd? Welke alternatieve verhalen zien we over het hoofd? Welke reacties zijn er op alternatieve verhalen en wat betekent dit...

Positief Onderwijs: Hoe maken we in school meer ruimte voor talent en welbevinden van docent en leerling?

18 jun

Positief Onderwijs: Hoe maken we in school meer ruimte voor talent en welbevinden van docent en leerling?

‘Als je het in een paar woorden benoemt, wat wens je dan vooral voor je kinderen?’ Dat was de vraag die Martin Seligman enkele jaren terug aan honderden ouders voorlegde. De antwoorden vertoonden een duidelijk patroon: ‘een gelukkig leven’, ‘dat ze vriendelijke volwassenen worden, ‘dat...
vorige
1 2 3 ... 62 63 64
volgende