3 inzichten in het begeleiden van online leren

9 mrt 15

3 inzichten in het begeleiden van online leren

Op woensdag 11 februari ontmoette ik Sibrenne Wagenaar in Restaurant Claar, voorheen Mammoni. Sibrenne is een van de oprichters van En nu online. Haar werk draait om leren met nieuwe (social) media en alles wat daarmee te maken heeft. Naar haar ervaringen was ik heel benieuwd. Want het begeleiden van online of digitaal leren is echt een vak apart. In deze blog beschrijf ik drie inzichten die ik kreeg in het gesprek met haar.

 

1. Denk goed na over de invulling van je rol als begeleider

Regelmatig staat een inhoudelijk thema centraal in een online traject. Welke rol pak je als begeleider? Doe je mee op de inhoud of richt je je op het ondersteunen van het leerproces. Het een sluit het ander natuurlijk niet uit.

 

Een van de krachten van online leren is dat deelnemers van elkaar kunnen leren en onderling kennis kunnen uitwisselen. Als begeleider ondersteun je deze interactie door vragen te verhelderen, door te vragen, deelnemers met elkaar in contact te brengen. Achter de online schermen blijf je deelnemers uitnodigen hun kennis online te delen en hun vragen aan andere deelnemers voor te leggen.

 

Naast ondersteunen is inbreng van expertise belangrijk; deelnemers zijn vaak hongerig naar nieuwe kennis. Als je als online begeleider expert bent op de betreffende inhoud kun je vragen van deelnemers goed plaatsen. Je ziet welke inhoud nog ontbreekt. Je hebt snel in de gaten wanneer een discussie een andere kant op gaat dan je had gewild. Tegelijkertijd kan expertise bij de begeleider soms in de weg zitten. Je laat je dan makkelijk verleiden tot een ‘docent-rol’. Lukt het je dan nog om deelnemers optimaal te begeleiden? 

 

2. Een goede voorbereiding is nog geen garantie voor interactie

Interactie is een belangrijk element in online leren. Het kan zijn dat je jouw online leertraject tot in de puntjes hebt voorbereid en dat er toch geen interactie tot stand komt. Dan doe je als begeleider tijdens het traject niet een stapje terug, maar blijf je juist actief en alert. Jouw betrokkenheid is essentieel voor de bijdrage die deelnemers leveren: waarderen, initiatief nemen, deelnemers uitnodigen, een nieuwe vraag introduceren, het voorbeeld geven.
 

3. Het sociale aspect wordt vaak overgeslagen

Wanneer je in het dagelijks leven iemand tegenkomt die je niet kent is het gebruikelijk dat je even kennis maakt. Sibrenne begint een nieuw traject vaak ook met een kennismakingsactiviteit. Ze ziet dat aandacht voor kennismaking regelmatig vergeten wordt in een online leertraject. Terwijl juist het toevoegen van sociale aspecten ertoe leidt dat de interactie in de groep op gang komt. Je verbonden voelen met de groep, een bepaalde mate van onderling vertrouwen opbouwen. Dat zijn essentiële elementen voor een effectief groeps- en leerproces.
 

Tools om eens uit te proberen

Aan het einde van het gesprek vroeg ik Sibrenne naar online tools die ze onlangs had uitgeprobeerd.

  • ​Speakap. Een Whatsapp-achtige tool die teamleden, medewerkers of vestigingen met elkaar verbindt.
  • Nearpod. Interactieve presentaties op elk scherm in de ruimte.

De moeite waard om eens uit te proberen!

Ben je benieuwd geworden naar het werk van Sibrenne? Neem dan een kijkje op de website: http://ennuonline.com

Heb je vragen over online leren? Mail ze naar me, dan neem ik ze mee in mijn volgende blog!

 





Reacties op dit item

Het valt met op dat al deze 3 elementen eigenlijk ook gelden voor face-to-face. Hebben jullie het ook over de verschillen gehad?
Door: Joitske Hulsebosch | 09-03-2015 17:54
Ha Joitske. Leuk dat je dat opvalt! We hebben het daar niet over gehad in ons gesprek. Wat zijn wat jou betreft belangrijke verschillen?
Door: Arjan de Hoog | 09-03-2015 18:51
Leuke blog Arjan. Bij inzicht 3 spreek je van een kennismakingsactiviteit. Hoe moet ik me dat voorstellen? Is dat fysiek of digitaal? Heb je voorbeelden?
Door: Jan de Hoog | 10-03-2015 09:03
Grappig, dat viel mij ook op. Ik zou zeggen dat je als online begeleider juist het ontbreken aan gelijktijdige f2f probeert te ondervangen. Door te stimuleren dat mensen op hun eigen tijd wel blijven communiceren met elkaar. Het ontbreken aan f2f kan leiden tot afhaken als je dat als facilitator niet goed meeneemt in je ontwerp.
Door: Joke van Alten | 10-03-2015 09:03
@Jan, dat kan op verschillende manieren. Als ik kijk naar het online gedeelte helpt het vaak om een online kennismaking laagdrempelig te houden. Het is tenslotte de eerste keer dat deelnemers elkaar online ontmoeten. In een aantal van onze trajecten vragen we bijvoorbeeld deelnemers zichzelf in 3 kernwoorden te omschrijven of om hun leerdoel te delen.

Verder lijkt het me heel interessant om (een aangepaste) Chatroulette of Tinder in te zetten als kennismakingsvorm. In het dagelijks leven zijn dit namelijk hele succesvolle manieren om in contact te komen met anderen.
Door: Arjan de Hoog | 10-03-2015 10:15
@Joke, ik ben het helemaal met je eens. Wat je zegt sluit ook mooi aan bij punt 2 uit het gesprek met Sibrenne. Betrokkenheid van de facilitator blijft in het ontwerp en tijdens het traject ontzettend belangrijk.
Door: Arjan de Hoog | 10-03-2015 10:19

Reageer op dit item

Naam

E-mail

Reactie

 


Andere interessante blogs op het thema “Blogreeks Verhalend veranderen” voor jou geselecteerd:


Starten met een check-in: vragen die verhalen uitnodigen

25 apr

Starten met een check-in: vragen die verhalen uitnodigen

Hoe is het nu met je? Waar heb jij je deze ochtend al over verwonderd? Wat is een plek die veel voor jou betekent in Rotterdam? Wat is een moment sinds de vorige bijeenkomst waarin je iets nieuws over jezelf hebt ontdekt? Welke vraag houdt...

Verhalen als versneller: inzicht en energie door het delen van persoonlijke ervaringen

24 okt

Verhalen als versneller:  inzicht en energie door het delen van persoonlijke ervaringen

Als het gaat om leren van en met elkaar fungeren verhalen als een versneller. Een anekdote of persoonlijke ervaring maken vaak meer duidelijk dan uitleg, onderzoeksuitkomsten of theorie. De belevenis van een ander komt, met alle context en emotie, het dichtst in de buurt van leren van eigen ervaring. Ons brein kan informatie die in de vorm van een verhaal tot ons komt makkelijker verwerken, het krijgt een trigger om nieuwsgierig te gaan onderzoeken en betekenis te geven.

Meerstemmigheid in het hier-en-nu

21 jun 18

Meerstemmigheid in het hier-en-nu

Als organisatieadviseur ben ik voortdurend bezig om me te verhouden tot de verhalen die mensen die ik begeleid aan mij vertellen. Wat wordt hier eigenlijk gezegd? Welke alternatieve verhalen zien we over het hoofd? Welke reacties zijn er op alternatieve verhalen en wat betekent dit...

Mijn why: 'Developing stories of the oppressed'

1 mei 18

Mijn why: 'Developing stories of the oppressed'

Dat was het antwoord op de vraag: ‘waarom doe je het werk wat je doet?’. Terwijl ik de zin voor het eerst uitspreek, kijken zo’n 40 collega’s mij vragend en misschien ook wel bevestigend aan. De volgende collega in de kring vertelt zijn zin. En...

Verhalen herschrijven

19 apr 18

Verhalen herschrijven

Vol concentratie lezen we het uitgeprinte A4-tje dat we alle acht op onze schoot hebben liggen. Vanuit de andere kant van de ruimte komt het geluid van het wekelijkse biljartuurtje onze kant op, gemixt met het ritmische getik van het mes van de vrijwilligster die...