Positief onderwijs: van vastlopen naar vrij denken bij jongeren

14 dec

Door: Sanne Netten - profiel | Categorie: Inspiratie
Positief onderwijs: van vastlopen naar vrij denken bij jongeren

Jongeren stellen zich in hun puberteit vaak wezenlijke vragen. Dat hoort bij alle emotionele en fysieke veranderingen die er plaatsvinden. Naast die grote veranderingen leren ze in diezelfde tijd ook redeneren. De antwoorden die ze vinden en de keuzes die ze maken vormen jongeren tot wie ze zijn. Als we ze in deze vroege fase vanuit positieve aandacht ondersteuning kunnen bieden, dan kunnen ze deze ‘life skill’ ook de rest van hun leven toepassen. Want urgente vragen en uitdagingen blijven tenslotte in iedere fase van ons leven terugkomen.

 

Vastloopmomenten

Ieder van ons loopt weleens vast. De momenten verschillen in impact, tijdsduur en in ernst. De aanleiding is echter vaak vergelijkbaar: als we vastlopen heeft dit vaak te maken met (onbewuste) (collectieve) conditioneringen die je belemmeren. Toen ik niet zolang geleden zelf vastliep in mijn werk en leven, hielp het me om het verschil te ontdekken tussen creatie en reactie.

 

Mijn gedachtenpatronen nam ik onder de loep en kwam tot de ontdekking dat ik de neiging heb om te ‘reageren’ op belemmerende situaties. Ik pas de situatie aan, mijn omgeving en mijn negatieve gedachtes erover. Daarmee haalde ik het beste uit de situatie –  althans, dat dacht ik.

 

Ik kwam echter tot de ontdekking dat ik met dat patroon van aanpassen - een hardnekkige persoonlijke conditionering - mezelf in de weg stond om te gaan ontdekken wat ik belangrijk vind. Waar wil ik het verschil in maken? Wat telt voor mij? Ik stelde mezelf de vraag: als ik vrij zou zijn van mijn aanpassingsvermogen wat ga ik dan in de wereld zetten? Oftewel: wat ga ik dan creëren?

 

In ons leven bouwen we onbewust en onbesproken veel conditioneringen op -  dat begint al in onze vroege jaren. Veel van die conditioneringen zijn effectief en helpend. Er zijn er echter ook die ons beperken, en een negatieve invloed hebben op ons welzijn. Het helpt als we ons daar bewust van kunnen worden, als we ze kunnen onderzoeken. Dat is de eerste stap om ze eventueel te vervangen of opzij te leggen. 

 

De piek

De Wereldgezondheidsorganisatie meldt dat tegen 2030 depressie en psychische problemen één van de meest voorkomende en kostbaarste ziekten zullen zijn. Juist onder jongeren. Sterker nog, er is een verschuiving gaande in leeftijd als het gaat om depressie. Het manifesteert zich steeds vaker in de vroege adolescentie in plaats van in de volwassen fase. Een zorgwekkende ontwikkeling als je het aan mij vraagt.

 

Wat als we ons juist bij jongeren, op school al, meer richten op creatie, in plaats van reactie? Om mijn systeem weer te laten werken was het belangrijk om me bewust te worden van de conditioneringen die mij in de weg stonden. Vanuit die vraag en antwoorden kon ik leren vrijer te handelen. Los van bestaande en niet werkende concepten. Vrij om nieuwe concepten te creëren. Om juist datgene dat ik belangrijk vind te ontdekken en in de wereld te zetten.

 

Vrij(moedig)

Kunnen we leren onszelf vrij te maken? En hoe kunnen we jongeren deze life skill leren? Grote denkers zijn vaak vrij. Vrij van bestaande concepten, systemen en laten andere denkbeelden graag toe. Het Hyperion Lyceum in Amsterdam experimenteert met het vak ‘grote denkers’ waarin de module ‘Psychologie’ is opgenomen in het bestaande curriculum. Jongeren leren tijdens dit vak een eigen perspectief te vormen op de wereld om hen heen en hun eigen plek daarin. Ik denk dat dit een opstap is tot ‘vrij maken’ en creatie.

 

Niet alleen voor het welzijn van jongeren zelf is het dus belangrijk aan die vaardigheid aandacht te besteden. Kunnen creëren is ook nodig om complexe vraagstukken in de wereld aan te pakken. Ze vragen immers niet om veranderingen of aanpassingen. Het vraagt iets nieuws, wat bedacht en gemaakt moet worden vanuit het niets. Vrij van belemmerende conditioneringen.

 

Onze conditioneringen

Vraag die mij nu bezighoudt: welke niet werkende (collectieve) conditioneringen hebben we eigenlijk in het onderwijs? Bij onszelf, in de rol als docent of begeleider? Denkbeelden over de jongeren en over onze rol?  Welke collectieve aannames beperken ons in hoe we het onderwijs en curriculum inrichten? Stel dat we daar vrij van zijn en vrij(er) gaan denken, met welke nieuwe ideeën komen we dan om jongeren en onszelf te laten floreren? 

 

Bronnen

 


Reageer op dit item

Naam

E-mail

Reactie

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


Verhalen herschrijven

19 apr

Verhalen herschrijven

Vol concentratie lezen we het uitgeprinte A4-tje dat we alle acht op onze schoot hebben liggen. Vanuit de andere kant van de ruimte komt het geluid van het wekelijkse biljartuurtje onze kant op, gemixt met het ritmische getik van het mes van de vrijwilligster die...

Hoe houd je de energie vast na een bijeenkomst vol plannen?

29 mrt

Hoe houd je de energie vast na een bijeenkomst vol plannen?

Verandering is in veel organisaties aan de orde van de dag. En hoewel teams dagelijks proberen om vorm te geven aan nieuwe ambities, en proberen vormen te vinden die beklijven, blijft veranderen moeilijk. Het merendeel van de pogingen loopt vast of komt...

Veiligheid in beeld: fotoís als sanctiemiddel of verbeterhulp?

26 mrt

Veiligheid in beeld: fotoís als sanctiemiddel of verbeterhulp?

Feedback is essentieel om te kunnen leren, en die verweven we dan ook vaak in onze interventies: mensen gaan (360) feedback opzoeken, benutten klant- of deelnemersevaluaties, doen zelfonderzoek, …. Foto’s kunnen ook een spiegel voorhouden en in dat opzicht een ‘vonkje’ voor leren zijn. Dat...

Storytelling van binnenuit

20 mrt

Storytelling van binnenuit

Samen met mijn collega Kirste den Hollander gaf ik onlangs een workshop storytelling. We kregen van deelnemers terug dat ze nieuwsgierig waren naar ‘hoe’ je het verhaal (van de organisatie) nu naar buiten vertelt. Iets waarvan deelnemers achteraf aangaven dat ze daar meer van gehoopt...

Vertel je verhaal op www.doorbreken.be

16 mrt

Vertel je verhaal op www.doorbreken.be

Patronen Mensen hebben een natuurlijke neiging om zich tegen veranderingen te verzetten. Veranderingen worden in ons brein ervaren als bedreiging. Ons biochemisch systeem houdt niet van verandering en doet er alles aan om bij het vertrouwde te blijven, ook al is het niet constructief...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

13 mrt



...

Koffiepraatjes die het verschil maken

27 feb

Koffiepraatjes die het verschil maken

Van persoonlijke gesprekken krijgen mensen energie. Als vanzelf praat je over dingen die je interesseren en raken en waar je van opleeft. In het werk is het niet vanzelfsprekend om ruimte te maken voor deze waardevolle momenten. Tijd is kostbaar en de nadruk ligt vaak...

Een ongeval op het werk, doodnormaal

12 feb

Een ongeval op het werk, doodnormaal

Het is in Nederland niet vanzelfsprekend dat je ’s avonds gezond thuiskomt van je werk. In 2016 gold voor ten minste 2500 mensen dat ze met een ernstig letsel hun werkplek hebben verlaten. ISZW publiceerde in juni jl. een rapport over ernstige arbeidsongevallen. In het...
vorige
1 2 3 ... 61 62 63
volgende