Een ongeval op het werk, doodnormaal

12 feb 18

Een ongeval op het werk, doodnormaal

Het is in Nederland niet vanzelfsprekend dat je ’s avonds gezond thuiskomt van je werk. In 2016 gold voor ten minste 2500 mensen dat ze met een ernstig letsel hun werkplek hebben verlaten. ISZW publiceerde in juni jl. een rapport over ernstige arbeidsongevallen. In het rapport wordt duidelijk dat sinds 2014 in Nederland het aantal arbeidsongevallen weer toeneemt, na jaren van daling. In 2016 waren er 70 dodelijke slachtoffers en 2.450 meldingsplichtige ongevallen. En dat terwijl slechts 50% van de meldingsplichtige ongevallen gemeld wordt – het zijn er dus nog veel meer. Koplopers in deze trend zijn de industrie en bouw. In deze sectoren vinden de meeste ongevallen plaats, terwijl de bouw de dubieuze eer heeft de meeste dodelijke ongevallen te tellen (16 dodelijke ongevallen in 2016). In deze blog laten we zien waarom mensen een ongeval krijgen en geven we ons perspectief op een veilige cultuur. 

 

Onveilige cultuur leidt tot ongevallen

De ISZW heeft voor 62 dodelijke ongevallen onderzocht hoe de cultuur bijdroeg aan het ongeval. ISZW gebruikt daarvoor een achttal factoren, waaronder: competenties, techniek, risicobewustzijn en gedrag. Wat opvalt is dat de slachtoffers steeds goed opgeleid zijn en vaak de juiste instructie hebben gehad. Ook is er hoogst zelden sprake van technisch falen, hooguit van een verkeerde toepassing van techniek. 

 

Wat zijn dan wel de onderliggende oorzaken? ISZW benoemt drie factoren:

  • Allereerst blijkt dat ingesleten gedrag en onveilig denken regelmatig de oorzaak is van een ongeval; mensen houden zich (bewust) niet aan een voorschrift omdat hen dat beter uitkomt of (onbewust) omdat ze verrast zijn door de situatie ter plekke. Veiligheidsregels worden gezien als ‘niet-van-toepassing-op-mij’, als hindernissen om lekker door te werken.
  • Daarnaast wordt in de meeste van de 62 onderzochte ongevallen ook beperkt gecommuniceerd en afgestemd. Dat was overigens in geen van de gevallen te wijten aan gebrekkige taalvaardigheid van buitenlandse krachten.
  • Tot slot ontbreekt het aan toezicht van collega’s en leidinggevenden: zij gedogen de onveiligheid dus, niemand grijpt in.

 

Te weinig staat men stil bij de veiligheidsaspecten van (nieuwe) werksituaties. In de waan van alledag en onder de druk van tijdgebrek of onvoldoende geschoold personeel is ‘doen’ de norm, eerder dan ‘denken’. Daarmee ontstaat op al die plaatsen een cultuur die niet of veel te weinig op veiligheid gericht is. En de ultieme prijs voor zo’n gebrek aan veiligheidsdenken is dat mensen overlijden op werk. 

 

Ik werk veilig of ik werk niet

Maar wat kun je doen om dit veiligheidsdenken aan te moedigen? ISZW legt vooral nadruk op een betere beheersing van veiligheidsrisico’s door RI&E (risico-inventarisatie en evaluatie). Dit is belangrijk, maar leidt vaak tot stoffige plannen in de keet die niemand leest. Het is van veel groter belang dat zo’n risico-inventarisatie in de praktijk besproken en doorleefd wordt. Pas als je dat doet, kan zo’n RI&E het veiligheidsdenken verder helpen. En die stap wordt in veel bedrijven niet of veel te weinig gezet. 

 

En dit is nog maar één vorm van het stimuleren van denken. In bedrijven met een steviger veiligheidscultuur staat centraal: “ik werk veilig of ik werk niet”. Daar is veiligheid continue onderwerp van gesprek, spreken mensen elkaar aan, leren mensen van meldingen van bijna-ongevallen en tonen formele en informele leiders veiligheidsleiderschap. 

 

Veilige cultuur

Wij weten als geen ander dat het niet makkelijk is om te werken aan een veilige cultuur, waarin denken gestimuleerd wordt. Het vraagt om verschillende interventies en aanpakken tegelijkertijd. 

 

Als je in je eigen organisatie worstelt met de veiligheidscultuur, weet dan dat we bij Kessels & Smit Safety Company veel ervaring hebben met het begeleiden van vaklieden en leidinggevenden in veiliger werken. Zo doen we regelmatig veiligheidstrajecten met bouwbedrijven, organiseren we leiderschapstrajecten voor leidinggevenden en begeleiden we gesprekken in de keet tussen vaklieden.

 

Bronnen en tools

 

 

Voor meer vragen over het thema veiligheid en Kessels & Smit Safety Company kan je onder andere contact opnemen met Martijn van Ooijen.


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


5 gewaagde vragen, deel 2

17 jan

5 gewaagde vragen, deel 2

Met de quick scan van vorige week heb je een beeld gekregen van waar het staat met jezelf, met je team en met je organisatie – misschien had je dat al duidelijk en kreeg je daar een bevestiging van. Bij Nieuwjaar horen goede voornemens: om...

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

14 jan

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

In bosbeheer gaan economie en ecologie hand in hand. Dat is het uitgangspunt van het driejarige Interreg project eco2eco . Verschillende Vlaamse en Nederlandse partners werken aan een duurzaam bosbeheer waarin het mogelijk is natuurdoelen te realiseren én tegelijkertijd economisch interessant kwaliteitshout te oogsten. (bron:...

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

7 jan

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

We staan over het algemeen te weinig stil bij hoe we ervoor staan. Ons brein is geneigd om al weer druk bezig te zijn met de volgende urgente gebeurtenis die zich aandient. Echt leiderschap, van jezelf en van anderen, vraagt om bewustzijn van waar je...

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

20 dec

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

Samen met Antonie Van Nistelrooij en Marcel Veenswijk van de Vrije Universiteit schreef ik het artikel " Urgency for Safety in construction: narratives of carpe diem, carpe pecunia and memento mori ". Het is een artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouw veiligheid....

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

17 dec

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

In toenemende mate besteden scholen aandacht aan zaken als talent, welbevinden, motivatie, weerbaarheid en creativiteit. Positief onderwijs is de verzamelnaam voor alles wat een school doet om bewust te werken aan een balans tussen aandacht voor prestaties en voor welbevinden, zowel van leerlingen, als van...

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

10 dec

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

Als veranderkundige heeft Ton ten Broeke een fascinatie voor ‘hoe het gaat’: wat is de achterkant van veranderprocessen? Hoe ziet het eruit achter de aanpakken en stappenplannen? Daar waar het echte werk gebeurt. Hij heeft zes vakgenoten geïnterviewd over precies dát aspect van het werk....

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

3 dec

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

Positief Onderwijs gaat over de vraag hoe we in school structureel aandacht kunnen besteden aan bekwaamheden die leerlingen helpen om te floreren, tijdens de schooltijd en erna. Er is een schat aan beproefde lesmethoden en programma’s beschikbaar, denk aan mindfulness op school, Positive Behaviour Support projecten, Deep Democracy, talentlessen, en de Gelukskoffer. Die zijn onmisbaar en waardevol. En ze werken vooral als er in de hele school een klimaat heerst waarin naast aandacht voor prestaties ook consistent oog is voor welbevinden, talent, energie, en positieve relaties. Niet alleen voor de leerlingen, ook voor de docenten.

Hoe geef je leiding aan de ontwikkeling van zo'n positief schoolklimaat? Schoolleider en onderzoeker Mathew White van de Adelaide University heeft er een duidelijk antwoord op: “Leidinggeven aan positief onderwijs? Dat betekent vooral zorgen voor positieve gesprekken, in plaats van negatieve. Door de gesprekken te beïnvloeden, beïnvloed je het hele klimaat in de school.”

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

29 nov

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

Het einde van het jaar nadert, de avond valt elke dag op een vroeger moment. Het is koud en het liefst zit je binnen, warm en droog. Even los van de najaarsdrukte op werk en nog net voor de piek van de decemberdrukte… Een mooie...
vorige
1 2 3 ... 64 65 66
volgende