Boris de Verhalenverteller

11 jul

Boris de Verhalenverteller

Hoe een verhaal over een zakje chips en andere mythes leidde tot de Brexit

‘De EU is van plan om de garnalencocktailchips te verbieden’ schreef Boris Johnson in 2012. Hij werkte toen als correspondent in Brussel voor de Daily Telegraph. Net daarvoor was hij ontslagen als verslaggever van The Times omdat zijn chef had ontdekt dat hij citaten verzon voor zijn artikelen.

 

Bij zijn nieuwe werkgever bleek Boris alle ruimte te krijgen om zich als verhalenverteller verder te ontwikkelen. Hij genoot van het rumoer dat zijn artikelen over EU-richtlijnen met betrekking tot de vorm van bananen en doodskisten veroorzaakten in Londen. Nu het ernaar uitziet dat Boris Johnson binnenkort de nieuwe PM van Groot-Brittanië zal worden, ga ik in deze blog in op de kracht van verhalen en de technieken om de werking ervan te versnellen.

 

In het prachtige boek Heroic Failure van Fintan O’ Toole staat de complexe vraag centraal: hoe het kon gebeuren dat een kleine meerderheid van de Britten (51,9%) stemde voor uittreding uit de EU. Op humoristische wijze beschrijft de journalist de psyche van een land waarin de brexiteers van hoog naar laag worden verenigd door een hang naar slachtofferschap. ‘Sadopopulisme’ is de term die hij daarvoor gebruikt. Het hardnekkige idee onderdrukt te worden is volgens hem historisch gegroeid. Zeker bij figuren als Boris Johnson, die het standpunt huldigt dat het doel van de EU in wezen weinig verschilt van dat van de Romeinen, Napoleon en Hitler.

 

In de aanloop naar het referendum is verhaalvorming rondom het slachtofferschap een belangrijke factor geweest in beïnvloeding van het stemgedrag van de Britten. Daar waar het ‘remain’ kamp zich beperkte tot het presenteren van economische feiten en effecten die het vertrek uit de EU zouden veroorzaken, presenteerde de brexiteers de ene EU-mythe na de andere.

 

De narratieve technieken die vooral door Boris Johnson werden toegepast zijn o.a. framing, weglatingen en uitvergroten. De framing waar Boris voor kiest is dat het EU-parlement in Brussel bestaat uit een stel bemoeizuchtige, humorloze, bureaucratische klerken, die ons plezier willen ontnemen en begrenzen.

 

Belangrijke weglatingen in zijn verhaal over het verbieden van de garnalencocktail chips zijn een aantal feiten. De EU heeft namelijk nooit aangedrongen op het verbieden van bepaalde smaken van chips. Wel is er door de EU een geharmoniseerd lijst opgesteld van de door de verschillende EU-landen gebruikte aroma’s en zoetstoffen bij de productie van chips. Bij de inventarisatie van deze aroma’s en zoetstoffen was een functionaris van de Britse regering vergeten de garnalencocktail-smaak op de lijst te zetten. Toen de fout werd opgemerkt, is de informatie alsnog verstrekt door de Britse regering en werd de lijst gewijzigd. Dit heeft Boris er niet van weerhouden om boos te worden. In maart 2016 noteerde de voormalige burgemeester van Londen dat de 'grote oorlog tegen de Britse garnalencocktail' voor hem het voorbeeld was dat Brussel aan het doordraaien was. En dat dit voor hem een belangrijke reden was om campagne te voeren voor een vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU.

 

Uitvergroten doet de verhalenverteller Boris op briljante wijze. Het is net Monty Python. Door het te hebben over de ‘oorlog tegen de garnalencocktail chips’ koppelt hij het beeld van een bemoeizuchtige EU aan een typisch Brits gerecht. Op deze wijze wordt de suggestie gedaan dat Brussel er alles aan doet om de democratische vrijheden, de soevereiniteit en zelfs de identiteit van een land de nek om te draaien.

 

Van verhalenverteller transformeerde Boris de afgelopen weken naar die van de superheld in het verhaal dat hij zelf schreef. Boris is, in tegenstelling tot Theresa May, de leider die de Britten de Brexit gaat leveren waar ze in 2016 voor gestemd hebben.

 

De casus van Boris stelt mij ook morele vragen: tot waar vind jij dat je mag gaan als verhalenverteller? En verschilt het antwoord als je journalist of politicus bent?

Als organisatieadviseur stap ik regelmatig in verhalen, waarvan ik niet wist dat ze speelden in een team of organisatie. Ook ik ken verhalenvertellers die de grenzen opzoeken van het betamelijke, omdat ze onzeker of boos zijn, of omdat ze onder druk staan. De vraag is dan hoe je als begeleider effectief kunt omgaan met verhalen die (nog) incompleet zijn en slechts een deel van een groter verhaal vertellen. Hoe kun je goed luisteren naar en werken met de verschillende verhalen in een organisatie. Hoe onderzoek je de kracht van deze verhalen? Hoe deconstrueer je verhalen? En hoe creëer je ruimte om die verhalen bespreekbaar te maken en te ontwikkelen, op een zodanige manier dat een organisatie of team er verder mee kan. 

 

 

Ben je geïnteresseerd in het werken met verhalen in organisaties? In de herfst starten we met de tweede editie van de leergang Verhalen(d) Veranderen.

 

Bronnen:

 

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


Hoe ontwerp je een goed leertraject?

15 jul

Hoe ontwerp je een goed leertraject?

"De meeste van ons kunnen precies het verschil uitleggen tussen een hele goede en slechte training of opleiding. Vaak doen we dit op basis van eigen ervaringen. Waar het kan gaan om de toepasbaarheid van aangereikte kennis, de ervaren begeleider of de prettige groep deelnemers...

Meditatiemildheid

12 jul

Meditatiemildheid

Vroeger deed ik iedere ochtend aan yoga of mediteerde ik. Ik zette de wekker, dronk een groot glas water, nam een koude douche en zette mij op mijn mat. Dit ochtendritueel zorgde voor rust en kracht om aan de dag te beginnen. Het maakte mij...

Innovatief competentiemanagement ondersteunt innovatieve organisatie

1 jul

Innovatief competentiemanagement ondersteunt innovatieve organisatie

Punch Powertrain is een onafhankelijke leverancier van complete en zuinige aandrijfsystemen voor de automobielindustrie. Het bedrijf is de afgelopen jaren sterk gegroeid. De R&D afdeling alleen al groeide in een paar jaar tijd van 50 naar 300 medewerkers. Met die groei onstond er ondere andere...

De kracht van verhalen

24 jun

De kracht van verhalen

Hoe een dramaserie de realiteit beïnvloedt Kortgeleden verscheen de Netflix serie 'When they see us'; een serie over een rechtszaak uit 1989. Na het uitbrengen van de serie worden meerdere kopstukken uit de zaak, zoals een Amerikaanse officier van justitie, alsnog ter verantwoording geroepen....

Van een vijfpuntsschaal naar zelfreflectie

20 jun

Van een vijfpuntsschaal naar zelfreflectie

Talent, ontwikkelen en presteren bij Achmea “Achmea gooit beoordeling van medewerkers over andere boeg” zo maakte het verzekeringsbedrijf met ruim 12.000 medewerkers afgelopen september bekend. Een persbericht waar in veel organisaties met belangstelling naar werd gegeken, want het is zowel een hot item als...

De tijd nemen voor diepe reflectie: 24 uur alleen op een berg

18 jun

De tijd nemen voor diepe reflectie: 24 uur alleen op een berg

Doen versus zijn We hebben het druk. Met werk, familie en vrienden. Met interessante gesprekken, initiatieven in de wereld zetten en een veelheid aan activiteiten in de vrije tijd. Allemaal betekenisvol en waardevol, met een nadruk op het doen . Op zichzelf is daar...

Hoe gaat het?

21 mei

Door: Sandra Ringeling - profiel | Categorie: Inspiratie
Hoe gaat het?

De evolutie van een nieuwe manier van in gesprek zijn over functioneren bij de gemeente Utrecht Wat doe je als je in jouw organisatie wilt werken aan de vernieuwing van beoordelen en belonen? Dan ga je afkijken bij anderen en op zoek naar inspiratie!...
vorige
1 2 3 ... 67 68 69
volgende