Appreciative Inquiry en de kracht van vragen

2 jun 14

Appreciative Inquiry en de kracht van vragen

Vragen zijn binnen het denken van Appreciative Inquiry essentieel. De vragen die we onszelf stellen - als persoon of als systeem - bepalen immers de richting waar we ons naartoe bewegen. Wat voor soort vragen helpen dan om beweging in de gewenste richting te faciliteren?

 

Vragen maken als vakmanschap

Laatst hoorde ik een anekdote over David Cooperrider, een van de grondleggers van Appreciative Inquiry, die drie maanden had nagedacht over een openingsvraag om religieuze leiders van over de hele wereld met elkaar in gesprek te laten gaan. De vraag die hij hen vervolgens meegaf was als volgt: 'Kun je me iets vertellen over het moment waarop je wist dat je je leven in dienst wilde stellen van religie?'. Typisch voor een Appreciative Inquiry proces is dat Cooperrider deze vraag niet zelf stelt, maar dat hij mensen hierover met elkaar in gesprek laat gaan. Het vakmanschap van een Appreciative Inquiry practitioner zit hem juist in het van tevoren nadenken over net die vraag die iets in beweging gaat zetten - om vervolgens degenen die deze vraag raakt daarover in gesprek te laten gaan.

 

Generatieve vragen

Gervase Bushe en Ron Fry hebben het in deze context ook wel over 'generatieve vragen'. Volgens hen hebben deze vragen vier eigenschappen, die ook alle vier zijn terug te vinden in de bovenstaande vraag van Cooperrider:

  • de vraag zorgt voor het creëren van een verbinding tussen de mensen die over de vraag in gesprek zijn;
  • de vraag is verrassend;
  • de vraag raakt niet alleen het hoofd, maar ook iets diepers;
  • de vraag zorgt voor een shift in denken of perspectiefwisseling.


Met deze vier eigenschappen bij de hand kun je zelf ook aan de slag met het maken van generatieve vragen. Iets wat nog behoorlijk lastig is. Het hoeft niet altijd drie maanden te duren voor je de juiste vraag te pakken hebt, maar het gebeurt mij regelmatig dat ik een aantal dagen met een potentiele vraag rondloop en er verder op zit te puzzelen.

 

Vragen stellen in het moment

Natuurlijk kunnen we niet over alle vragen zo lang nadenken. En zijn er ook juist situaties waarin je in het moment bedenkt welke vraag je wilt gaan stellen. Uit nieuwsgierigheid of oprechte interesse of omdat je denkt dat juist die vraag een groep mensen verder gaat helpen. Dit is bijna weer een ander soort vakmanschap, waarbij het veel meer gaat over het aanvoelen van wat er op dit moment nodig is en de kunst om daar een vraag bij te formuleren. Het helpt in ieder geval om je bewust te zijn van de verschillende mogelijkheden die je hierin hebt en wat het effect is van een bepaalde vraag. Zo heb je natuurlijk het onderscheid tussen open en gesloten vragen. Of suggestieve vragen. Maar je zou ook onderscheid kunnen maken tussen:

  • nieuwsgierige vragen (Bijvoorbeeld: Ik ben echt benieuwd hoe jullie dat nou doen, kun je me daar meer over vertellen?)
  • confronterende vragen (Bijvoorbeeld: Wat maakt nou dat je hier iets ander doet dan je zegt?)
  • waarderende vragen (Bijvoorbeeld: Wat maakt nou dat het jou lukte om dit voor elkaar te krijgen?)
  • actiegerichte vragen (Bijvoorbeeld: Wat ga je dan als eerste doen?)
  • .....

 

Vraag en antwoord?

Bij Appreciative Inquiry is het stellen van de vraag minstens net zo belangrijk als het verkrijgen van antwoorden. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het niet zozeer gaat om de zoektocht naar 'het antwoord', maar meer over een onderzoekende manier van werken en denken, waar het continue stellen van vragen een essentieel onderdeel van is. Het Engelse woord 'inquiry' dekt die lading mooi. Dit kan zowel een meer persoonlijk onderzoek zijn als een onderzoek van een groter systeem. De kunst is om die vraag bij je te dragen, ermee te spelen en te experimenteren. Of in de woorden van de dichter Reiner Maria Rilke:

“Don't search for the answers, which could not be given to you now, because you would not be able to live them. And the point is to live everything. Live the questions now. Perhaps then, someday far in the future, you will gradually, without even noticing it, live your way into the answer.”



Reacties op dit item

Erg goed stuk Joeri. Ik herken in het dagelijkse werk in strategische vernieuwing dat een organisatie zich beweegt in de richting van de vragen die je stelt. Vooral het kunnen verdragen dat er nog geen antwoord is is vaak een grote uitdaging en brengt terug naar de diepere intentie van de vraag. Dank voor deze mooie blog. Eric
Door: eric koenen | 11-09-2014 11:08

Reageer op dit item

Naam

E-mail

Reactie

 


Andere interessante blogs op het thema “Blogreeks Appreciative Inquiry” voor jou geselecteerd:


Beweging creŽren met Appreciative Inquiry

4 okt

Beweging creŽren met Appreciative Inquiry

Op Managementsite.nl verscheen een mooie casebeschrijving van Saskia Tjepkema over de Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), een zelfstandig functionerend onderzoeksinstituut waar men werkt aan preventie, bestrijding en controle van dierziekten . "Een negatieve MTO uitslag was de trigger… Er moest iets gebeuren, maar wat?...

Verandering ontstaat gesprek voor gesprek

10 sep 15

Verandering ontstaat gesprek voor gesprek

Werken aan organisatieverandering doen we soms op speciaal daarvoor bedoelde momenten: tijdens een heidag, een strategie-tweedaagse, een workshop die speciaal rond het veranderproject is georganiseerd. Daarnaast zijn er een heleboel andere momenten waarop je als leidinggevende of procesbegeleider bezig bent om verandering of beweging aan te moedigen. In je team, in jouw organisatieonderdeel of in het gedrag of de manier van kijken van die ene collega... De kleine impulsen die je elke dag op de werkvloer wel of niet geeft zijn op den duur misschien nog wel belangrijker dan de geplande grote expliciete veranderinterventies. Verandering en beweging gaat immers gesprek voor gesprek. Appreciative Inquiry werkt op basis van dat principe. Hoe zet je dat effectief in? Hoe werkt het?

Experimenteren en improviseren

12 jan 15

Experimenteren en improviseren

In Appreciative Inquiry gaat het naast het creëren van verbinding en verdieping, ook juist over nieuwe energie en ideeën voor actie creëren. Door al doende te leren en te onderzoeken. En te experimenteren in het werk. Hoe zorg je voor voldoende experimenteerruimte? Wat maakt werken...

De kracht van aanmoediging: van goed idee naar nieuw gedrag

17 nov 14

De kracht van aanmoediging: van goed idee naar nieuw gedrag

Gesprekken die we voeren vanuit een Appreciative Inquiry (AI) insteek mobiliseren energie, enthousiasme en concrete ideeën voor verbeterstappen. Bij een geslaagd gesprek gaan mensen vol drive en goede voornemens weg. Hoe houd je dat vast op een manier waardoor het eigenaarschap bij de mensen zelf...

Negatieve emoties pakken als startpunt voor beweging

30 sep 14

Negatieve emoties pakken als startpunt voor beweging

Het centrale uitgangspunt van Appreciative Inquiry is: door samen onderzoek te doen naar kracht en vermogen, ontstaan ideeën voor vernieuwing én de motivatie bij betrokkenen om samen werk te maken van die ideeën. Maar betekent dit dat je het alleen mag hebben over wat goed...

Appreciative Inquiry die tot transformatie leidt: hoe doe je dat?

16 mei 12

Appreciative Inquiry die tot transformatie leidt: hoe doe je dat?

“Appreciative Inquiry processen kunnen leiden tot transformatieve verandering.” Daarover zijn hoogleraren Ron Fry en Gervase Bushe het eens. “Dat is bewezen, zowel in de praktijk als met onderzoek. De uitdaging is hoe we die potentie ook daadwerkelijk realiseren. Hoe zorgen we ervoor dat AI interventies echt generatief zijn?”

In de eerste helft van hun keynote speech tijdens de World Appreciative Inquiry Conference gingen ze vooral in op het generatieve karakter van AI. In het vervolg krijgt met name de vraag aandacht wat je als facilitator kunt doen om je AI interventies zo impactvol mogelijk te maken.

Appreciative Inquiry: meer dan 'positief'

14 mei 12

Appreciative Inquiry: meer dan 'positief'

Appreciative Inquiry is een ontwikkelaanpak met dialoog en reflectie rond krachtige vragen als belangrijke interventievorm. 'A human system moves in the direction of its questions', is een van de kernprincipes van AI. Het gaat dus om het stellen van de juiste vragen - die energie en nieuwe ideeën genereren.

Tijdens de vijfde World Appreciative Inquiry Conference eind april, verzorgden prof. Ron Fry and prof. Gervase Bushe, een interessante keynote rond dit generatieve karakter van AI. Zoals Ron Fry het uitdrukt: "Wat me het meest aanspreekt aan AI is dat je met deze manier van werken mensen altijd in beweging zet. Weinig deelnemers komen naar een AI bijeenkomst met de wens om nog meer werk op hun bordje te stapelen; maar bijna iedereen pakt aan het eind activiteiten op. Er gebeurt iets tijdens die ontmoetingen. AI is generatief van aard."