Oratie Joseph Kessels - Opleidingskundig Leiderschap

10 apr 12

Oratie Joseph Kessels - Opleidingskundig Leiderschap

Na een kopje koffie en een stuk Limburgse vlaai zochten we met een aantal andere collega's een plekje in de volle zaal. Op vrijdag 30 maart sprak Joseph Kessels in Heerlen een rede uit ter aanvaarding van zijn leerstoel Opleidingskundig Leiderschap bij de Open Universiteit in Heerlen. Het is een sterk pleidooi om te zoeken naar andere manieren om het onderwijs aan te sturen. Mét de leerkrachten. En met gedeeld leiderschap. Dat gaat ook de focus van zijn onderzoek bij het Ruud de Moor Centrum worden.

 

Dichtregelen leidt tot stress

In zijn rede verwijst Kessels naar het Amerikaanse schoolverbeteringsprogramma No Child Left Behind, dat sterk resultaatgedreven is: goede prestaties worden beloond, slechte bestraft. Met als gevolg dat sommige scholen, vooral die in achterstandswijken, het steeds zwaarder krijgen. Kessels benoemt de tendens in Nederland ook vaker op prestaties te belonen, en steeds meer ‘dicht te regelen’. Dat levert stress op voor leerkrachten en leidinggevenden. Hij haalt onder meer het recente proefschrift 'loyale leiders' van Bas de Wit aan, dat de knoop beschrijft waarin steeds meer leidinggevenden in het onderwijs zich gevangen voelen. Daarbij richten prestatieafspraken op scholen zich eenzijdig op taal en rekenen. Terwijl bekwaamheden als nieuwsgierigheid en geloof in eigen kunnen er ook toe doen.

 

De leider als een zwerm spreeuwen

Onze beelden over leiderschap zijn, zo stelt Kessels, gevormd door beelden van de leider als een dappere held en beschermer. Denk aan het beeld van de leeuw als leider van het dierenrijk die kracht uitstraalt en gezag oproept. Kessels merkt op dat dit beeld van leiderschap eigenlijk een naief vertrouwen laat zien in de kracht van één persoon. Er valt volgens hem meer te verwachten van gespreid leiderschap. Een school vissen en een zwerm spreeuwen bijvoorbeeld, pakken hun onderlinge relaties heel anders aan. Het is moeilijk om één leider aan te wijzen en toch bewegen ze zich snel en flexibel. Vissen, spreeuwen en ook bijvoorbeeld mieren gebruiken krachtige vormen van zelforganisatie en combineren dat met het vermijden van botsingen. Iedereen in zo'n groep bepaalt mede de richting.

 

Dit brengt hem op een pleidooi voor een school die professionele ruimte voor de docent veronderstelt: collega's erkennen elkaars invloed, maken gebruik van ieders expertise en hebben zeggenschap over de inrichting en uitvoering van het onderwijs. Voor de kenmerken van de professionele ruimte verwijst Kessels naar een model van De Brabander en Martens (2010) waarin autonomie en uitvoerbaarheid centraal staat, en ook saamhorigheid en het plezier in het werk.

 

Onderzoek naar opleidingskundig leiderschap

In het kader van de leerstoel Opleidingskundig Leiderschap gaat Kessels samen met de collega's van het Ruud de Moor Centrum onderzoek doen naar opleidingskundig leiderschap als kenmerk van een netwerk van lerende professionals. Het Ruud de Moor Centrum streeft onderzoek na dat zowel generieke kennisopbrengsten kent, als duidelijke persoonlijke leeropbrengst voor de deelnemers. Het voornemen is dan ook om onderzoek te doen waarbij onderzoekers en leraren als partners in een gezamenlijk leerproces met elkaar optrekken.

 

Meer lezen?

  • Joseph Kessels is hoogleraar Opleidingskundig Leiderschap aan de Open Universiteit en verbonden aan het Ruud de Moor Centrum. Tevens is hij als hoogleraar Human Resource Development verbonden aan de Universiteit Twente. In 1977 startte hij met Cora Smit Kessels & Smit, The Learning Company. Sinds 2011 zijn Cora en Joseph uit ons gezelschap teruggetreden. Joseph is sinds die tijd zelfstandig adviseur en onderzoeker. Zie voor meer publicaties ook deze link.

 


Andere interessante blogs op het thema “Activiteiten” voor jou geselecteerd:


Deliberate Practice: de kunst van doelbewust oefenen

18 apr

Deliberate Practice: de kunst van doelbewust oefenen

Het is al meer dan 25 jaar geleden en ik weet het nog heel goed. Die ene dansles over de eerste drie stappen van de Engelse wals. Ik was student en had van dansen echt mijn sport gemaakt. Ik oefende vier keer in de week...

Meekijken bij een biecht: van fout naar leerervaring

11 apr

Meekijken bij een biecht: van fout naar leerervaring

In het blog ‘ Het leren van fouten doen we allemaal, toch? ’ schreven we dat het vermogen om te leren van fouten alles te maken heeft met hoe je omgaat met onbedoelde afwijkingen van het verwachte of gewenste resultaat. En dat niet alleen, het...

Start de klok! Vijf lessen over het ontwerpen van leertrajecten voor veel mensen onder tijdsdruk

5 apr

Start de klok! Vijf lessen over het ontwerpen van leertrajecten voor veel mensen onder tijdsdruk

Waar begin je als je in drie maanden een nieuwe opleiding moet ontwerpen voor meer dan duizend teamleiders voor een commerciële organisatie, verspreid over heel Nederland? Op deze leuke én uitdagende vraag van een van onze klanten stapten wij het afgelopen najaar in met elkaar....

Het leren van fouten, dat doen we allemaal! Toch?

1 mrt

Het leren van fouten, dat doen we allemaal! Toch?

We kennen allemaal de gezegdes: ‘vergissen is menselijk’ en ‘van je fouten kun je leren’. Sterker nog, we maken elke dag fouten: groot en klein, ongelukjes of onbedoeld. Desondanks voelt een fout vaak nog als falen en niet als een geweldige kans om verder te...

Stage lopen: zo doe je dat, toch?

8 jan

Stage lopen: zo doe je dat, toch?

Eind augustus zijn wij, Kirste en Jolanda, in het diepe gesprongen bij Kessels & Smit. We kwamen er meteen al achter dat ons beeld van stage lopen echt niet klopt met de werkelijkheid. Onze vastgeroeste ideeën kwamen totaal niet overeen met hoe het er op...

K&S Micro-adventures

17 nov

K&S Micro-adventures

"Een avontuur is iets ongewoon, iets opwindend. Iets dat buiten onze comfortzone ligt. Een avontuur verandert je en verandert de manier waarop je naar de wereld kijkt." - Alastair Humphreys Het einde van de dag nadert en een gevoel van opwinding overvalt me....

Ondernemerschap als way of life: 3 redenen om je leven ondernemend in te richten

12 okt

Ondernemerschap als way of life: 3 redenen om je leven ondernemend in te richten

In de afgelopen weken ontmoette ik een aantal mensen, die ontslag hadden genomen bij hun werkgever. Zij verdienen nu hun geld op projectbasis bij meerdere opdrachtgevers. Ik vind dat een moedige stap. Je bereidt jezelf zo op een verstandige manier voor op de toekomst. Tegelijkertijd...

Het fundament voor je professionele ontwikkeling

1 sep

Het fundament voor je professionele ontwikkeling

Na een lange zomervakantie luister ik aandachtig, maar ook nieuwsgierig naar de zomerse verhalen van mijn collega’s, hun ambities in het werk, en naar alle nieuwe ideeën. Deze gesprekken helpen mij om me na een lange zomervakantie weer verbonden te voelen. Het voelen van deze verbinding is voor mij het fundament voor ontwikkeling.
vorige
1 2 3 ... 22 23 24
volgende